- F.
- Th.
- S.
- Dc.
- L.
- A.
- N.
- K.
I.
(homines et res) czynić gorszym, pogarszać, psuć, niszczyć;
deteriorare, peius reddere, corrumpere, damno afficere.
Occ.
pass. ponosić szkodę;
damnum pati
KsgŁawKr p. 209 (a. 1393) : bona ... pueris devoluta ... non debeant minorari nec quomodolibet p-ri.
NIC. BŁ. Serm. II p. 304 : cum ... anima coniungitur creaturae, obtenebratur et p-atur ... quando coniungitur Deo, illuminatur et melioratur.Ita saepius.
Syn.
damnificare (
OrtWp
p. 56,
saec. XVI).
Praec.
1.
monetam
fałszować, psuć;
adulterare, corrumpere
KsgŁawKr p. 178 (a. 1392) : si ... moneta denariorum p-retur, illud dampnum tenebitur ... Hermannus ... resartire.Cf. DETERIORO
2.
animalia
nadwyrężyć, zamęczyć, zmarnować; debilitare,
invalentem reddere
KsgGrWp II p. 303 (a. 1399) : astitit ... terminum ... quod sibi «zayanl» scrofas in orto non sepito et pro isto, quod ejus scrofas p-vit sicut duas marcas.
ŁASKI ComPriv fol. 244a : si quis equum alterius conduxerit et equus quacunque de causa p-tus fuerit eqs.Cf. DESTRUO et PERAGO infra 295,27 sqq.
II.
transl. gorszyć
kogoś, demoralizować; exemplo malo esse, scandalizare
AKapSąd II p. 389 (a. 1459) : plebanus in sermone suo scandalizabat homines ... dicens peccatum non esse amplexare feminas, suo sermone homines p-ndo.
AAlex p. 307 (a. 1503) : sunt ... terrigenae, qui ... nunquam pro tempore et loco veniunt, ubi videntes boni ceteri obedientes de ipsorum absentia p-antur.
Constr.
ad
I-II: a.
abs.
,
cf.
et saepius.
b.
sq.
acc.
,
cf.
et 50.
c.
sq.
de,
cf.
supra
225,52.
d.
sq.
in
c.
abl.
AKapSąd I p. 68 (a. 1447) : si quispiam... villam... in aliquo p-bit (cf. ArPrawn V p. 492, saec. XV med.).
OrtWp p. 56 (saec. XVI) : gwerras ... in quibus ego p-tus sum.e. sq. per:
AKapSąd I p. 68 (a. 1447) : villam ... per ... negligenciam ... p-bit.
Ib. II p. 707 (a. 1502) : sentencie effectus ... per relapsum ... p-tus.