- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- L.
- N.
I.
adi.
1.
dotyczący stopy ludzkiej;
ad pedem hominis
pertinens.
Praec.
a.
ferrimenta
dyby żelazne;
compedes ferreae
KsgKaz p. 307 (a. 1394) : pro ferrimentis p-bus circa truncum.
b.
pedagium
tzw.piesze cło, opłata myta za przejście;
tributum quod pedites solvi
solebant
KodUJ I p. 27 (a. 1400) : scolares, studentes ... ab omnibus dationibus, solutionibus, passibus, pontibus ... custodiis, gabellis, pedagiis p-bus, decimis et oneribus ... liberamus.Cf. PEDAGIUM I.
c.
signum de cera
nóżka woskowa jako wotum;
pediculus cereus, qui voti loco offerri solebat
MPH VI p. 514 (saec. XV) : voto facto cum missa et signo p-i de cera ... statim convaluit et... sine baculi sustentamento ... ambulabat.
2.
dotyczący stopy
metrycznej; qui ad pedem metricum
pertinet
MARC. p. 50, v. 85 : metrum sillabica sit temporis atque p-is debita mensura certaque clausula.
3.
dotyczący stopy jako miary długości; ad mensuram
pedis pertinens.
N.
labor
o sposobie wybijania soli w kopalni; in salis
fodina de modo salis excutiendi
ŻupKr p. 581 (a. 1518) : labor si p-is fuerit.Cf. infra s. v. PES. Π. subst. pedale,, -is n.
1.
stopa jako miara długości; mensura unius
pedis
HESSE Quaest. p. 681 : non oportet quod si Socrates moveat unum lapidem per unum p-e, quod moveret medietatem istius lapidis per duo p-ia.
Ib. p. 390 : unum p-e non potest dividi in plura p-ia, quorum quodlibet esset aequale illi.Cf. Th. X 1, 96132 sqq.
2.
sandał; solea,
crepida.
Glossae
Pol.
RFil XLVII p. 354 (saec. XV) : lanopedium, «pyrsznyanka» et «pilsnianki», p-ia.
GLb p. 74 : p-ia, socculi, «pilsnyanky» vel «trzeviky».
3.
pl.
mus. pedały
klawiatury nożnej w organach; pinnarum ordo in organo pneumatico
AKapSąd II p. 928 (a. 1515) : opera pro organo necessaria, videlicet ladam, p-ia et tacturam organi iuxta cursum modernum.
ŹrWaw III p. 71 (a. 1519) : instrumentum huiusmodi i. organum ... habebit decem novem voces, tales videlicet: sex p-ium et novem manualium et in positivo ... quatuor voces.