- F.
- Th.
- Bl.
- Dc.
- B.
- L.
- N.
I.
1.
gram.
bierny; qui statum patiendi indicat,
v.
gr.
participium, verbum, regimen,
item
modus intellegendi (significandi :
STOB. Sign.
in
Gramm. p. 153 : modus intelligendi p-us est proprietas in re, sub qua res intelligitur ... modus significandi ... p-us est proprietas rei per vocem illam rem significantem consignificata).Abs. loco subst. passivum,, -i n. strona bierna; vocis statum patientis significantis condicio (saec. XVI).
2.
phil. bierny,
podlegający działaniu,
pozbawiony działania; qui patitur (opp. activus),
v.
gr. aptitudo (
BYSTRZ. Top. fol. z
VIb)
, causa (
WROCŁ. Epit. fol. b IIb)
, forma (
BYSTRZ. Log. fol. n IIIa)
, natura (naturata:
WROCŁ. Epit. fol. b Ia)
, participatio (
BYSTRZ. Log. fol. f
Ib)
, potentia (
JAC. PAR. Opln
p. 153
et saepius), principium (
STOB. Parv. fol. A IIIb
et saepius),
restrictio (
BYSTRZ. ParvLog fol. N IIa)
, quditas (
THOM. Med.
p. 183
)
, virtus (
MatFil IV
p. 16, saec. XIV
ex.ex).
N.
constr. sq. gen.
GŁOG. Hisp. fol. g VIb : pronomen reciprocum est sui ipsius p-um.
BYSTRZ. AnalPost fol. b Ia : anima nostra ex se est mutabilis et p-a errorum.Abs. loco subst. passivum,, -i n. podmiot bierny (Gr. τό πάσχον)
GOST. Th. fol. e Va : dicit Aristoteles, quod actus actiuorum sunt in patientibus bene dispositis secundum potestatem p-orum.
AEG. Th. fol. C IIIa : actiuum est causa p-i.Cf. Th. X 1, 623,63 sqq.
N. extra
textus
phil.
JAC. PAR. Serm. fol. 28a : tactus Christi ... actiuus, quo tangit ... secundus p-us, quo tangitur, sicut de muliere ... que tetigit fimbriam vestimenti eius ([cf. Vlg. Matth. 9,20).
Praec.
vox
in suffragio danda
*ArHist X p. 339 (a. 1519) : canonici vocem in capitulo ... haberent activam et p-am.
KOMOR. p. 149 : ultramontani habuerunt vocem activam et p-am.Cf. etiam ACapOP p. 459 (a. 1586). Cf. infra VOX.
II.
singularia
1.
skłonny; pronus
NIC. BŁ. Serm. I p. 269 : ieiunium nostrum ... debet esse ... pium siue p-um ad fraternam miseriam subleuandam.
2.
bolesny, powodujący ból;
qui dolorem excitat
KOMOR. p. 853 : morbis p-is ... conquassatus patienter poenituit.