- F.
- Th. (rec.),
- L.
phil. et gram.
biernie, w sposób bierny, w znaczeniu
biernym;
modo passivo
GŁOG. Anim. fol. A IVa : cognitio et amor sunt actus distincti, sed capitur hic amor p-e et sic philosophia est amor sapientie, id est sapientia amata.
Id. ExLog fol. A VIIIa : propositio dicitur demonstrativa p-e, quia scilicet potest demonstrari.
Opp.
active:
BYSTRZ. ParvLog fol. N IIIa : distributio capitur ... active et sic convenit signo universali tanquam instrumento; alio modo p-e et sic convenit termino distribuibili.Ita passim in textibus phil. ,praec. capere (ut supra et passim), connotare ( GŁOG. Alex. II fol. C IIa) , exponere ( WROCŁ. Epit. fol. b lia) , se habere ( JAC. PAR. Opln p. 423 ) , esse (in loco : WROCŁ. Epit. fol. d VIb), etiam agere (
ib. fol. b VIb : aliqua dicuntur agere propter finem ... p-e, quum ipsum agens est sine omni cognitione, praesupponit tamen cognitionem agentis, a quo forma imprimitur materie).
N. sensu
latius transl.
extra textus
phil.
(opp. active),v. gr.
guerram habere cum aliquo (
WŁODK. ScrSel I
p. 75
)
, suspendere officiis et ecclesiasticis sacramentis (
ConcPol IV
p. 151, a.
1435)
, sumere occasionem (scandali:
NIC. BŁ. Serm. I
p. 50
;
ib. III
p. 181
)
;, iungere affinitatem (
DŁUG. Hist. V
p. 539
:
ut ... cum ... imperatore
... affinitatem active et p-e iungant, dando videlicet filiam Poloniae regis imperatori
... et recipiendo filiam suam
Cunegundim Wladislao filio
regis.).