- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- A.
- H.
- O.
I.
1.
adv.
niewiele, mało, trochę (o czasie) krótko;
non multum, paulum, (de
tempore) breviter.
Simili sensu
in parum :
BRUNO Pass. p. 25,15 : ne uel in p-um ... terrenis cor figeret.
Usurpatur loco negationis debilitatae, v. gr.
parum bene (
GALLIN. fol. A
IIa)
, parum honestus (
AKapSąd III
p. 182,
a. 1514)
, parum tritus (
DŁUG. LibBen I
p. 90
)
,
parum subrufus (
id. Hist. V
p. 680
).
Occ.
lekko,
delikatnie; leviter, vix
AKap Sąd IIΙ p. 121 (a. 1508) : percussit p-um ad latus ioco.
N. c.
negatione
non parum
bardzo, znacznie;
valde, admodum.
Locut.
α.
parum est
(sq.
inf. ) nie
dosyć, nie wystarcza;
non sufficit (saec.
XV).
β.
parum abest quod (ut)
niewiele brakuje, o mało co; prope modum, paene (saec. XVI).
Simili sensu
parum quod non :
Lites I p. 330 (a. 1339) : vix evasit manus eorum quia p-um quod non fuit captus.
StPPP XII p. 545 (a. 1530) : famulum domini ... p-um quod non occiderunt,
γ.
parum ducere (pendere)
i.q. parvi
:
DŁUG. Hist. V p. 465 : sub pace minus se pensum iri ... sciebant mercenarii.
Ib. p. 513 : sin p-um fedus duceret.
2.
subst.
mało, mała ilość lub liczba;
parvitas, paucitas, status
non sufficiens.
Simili sensu
parum quid :
JAC. PAR. Opln p. 252 : p-um quid de ea theologia practicare.
DŁUG. Op. p. 255 : de illo vino ... p-um quid... sumere.Cf. Th. X 1 576,27 sqq.
N. iuncturas
α.
nimis parum :
KomEkon p. 144 (a. 1416) : si nimis p-um faceret.
β.
per parum
(sensu distributivo)
ŁASKI LibBen I p. 621 : habent ... per p-um de pratis hortulani.
ArHist X p. 30 (a. 1530) : agri ... locantur vicinis villis per p-um.
Constr.
a.
sq.
gen. b.
sq.
de :
THOM. Med. p. 169 : p-um de menta.Cf. et 17 et saepius. Cf. Th. X 1, 576,27 sqq. c. sq. ex :
NIC. POL. p. 152, v. 27 : p-um sume ex eo emplastro.Cf. Th. X 1, 575,84 sqq.
3.
loco adi. : i.q.
parvus :
AKapSąd III p. 99 (a. 1503) : p-um habuit predium non tam latum et longum (nisi leg. parvum).Cf. Th. X 1, 574,71 sqq.
II.
comp.
minus
1.
sensu comparativo.
Constr.
a.
sq.
abl.
b.
sq.
ab :
DŁUG. Hist. I p. 1 (= I p. 65 ed.nov.) : hominem ab angelis paulo m-s imminutum (alluditur ad Vlg. Ps. 8,6; Hebr. 2,7 ).Cf. Th. X 1, 578,17 sqq.
N.
sensu praegnanti: taniej; minore
pretio
MARTIN. OP. Marg. fol. i IIIb : turpe lucrum sequitur, qui m-s emit, vt plus vendat.
2.
sensu negationis (debilitatae)
a.
c.
adi.
, v.gr. minus
efficax (
DokMp I
p. 144, a.
1364)
, minus sufficiens (
KodMp II
p. 108, a.
1258)
sim.
Praec.
phil.
minus communis (
BYSTRZ. Log. fol. m
IVa
et saepius), minus notus (
ib. fol. t VIIb
et saepius), minus principalis (opp. principalior
id. Top. fol. r Ib
et saepius), minus universalis (
ib. fol. q IIIa),
cett.
b.
c.
adv.
,
v.
gr. minus bene (
ArLit I
p.7, a.
1421)
, minus debite (
AKapSąd III
p. 7, a.
1450)
, minus distincte (
MatFil II
p. 31, saec.
XIV
ex.)
, minus rationabiliter (
KodKKr I
p. 14,
a.1213)
, minus vere (
AKapSąd III
p. 152, a.
1511)
; praec.
minus iuste (minusiuste) i.q. iniuste (
KodWp I
p. 204,
a.1243
et passim; syn. iniuste:
KsgMaz I
p.84, a.
1408
; indebite:
StPPP II
p. 408, a.
1435
; false:
AKap Sąd IIΙ
p. 115, a.
1507).
c.
c.
verbis, v.
gr. minus facere (
AKapSąd III
p. 303, a.
1515)
,
minus impedire (
PP III
p. 28, a.
1432).
d.
c.
subst.
phil. minus ens
(opp.
magis ens:
BYSTRZ. AnalPost fol.
g VIIIb).
Cf. Th.
X 1, 573, 22 sqq.
3.
loco
prp. : bez, odjąwszy, mniej;
indicat quendam numerum detractum
KsgŁawKr p. 3 (a. 1366) : racione XI marcarum V m-s scotis.
DokMp I p. 177 (a. 1372) : pro triginta marcis m-s duabus.
PommQu p. 18 (a. 1379) : vendidi ... duo jugera agri unius quartalis m-s.
StPPP VIII p. 435 (a. 1397) : super 40 m-s una marcis.
PP III p. 90 (a. 1441) : in XX lapidum cere m-s medium lapidem (ed. lapide).
Constr.
sq.
gen. ,
acc. , abl.
(ut supra).
4.
iuncturae
adv.
α.
minus minusque(-ve)
coraz
mniej.
β.
multo minus, eo minus.
γ.
ad minus (adminus)
co najmniej, przynajmniej; vix saltem, minime
StSyn III p. 27 (a. 1329) : ad m-s semel in ... hebdomada.
StCrac p. 3 (a. 1328) : cappam ... ad m-s tres marcas valentem.
ArHist XII 2, p. 324 (a. 1346-1348) : fratrem ... adm-s culpa pene gravioris ... penitenciando.Ita vulgo.
Item
ad omne minus :
KodLit p. 186 (a. 1414) : personaliter cum ipso magistro Cruciferorum convenimus et ibi nos ad omne (ed. omnem) m-s ... obtulimus.
ŁASKI LibBen II p.458 : colligi solent ad omne m-s tres currus de foeno.
δ.
non minus
ponadto; praeterea,
insuper
KodKWil p. 230 (a. 1451) : plebano inscribimus quendam limitem ... non m-s etiam incorporamus predicto plebano ... agrum.Occ. simili sensu eo minus :
KodLit p. 174 (a. 1413) : mercatores ... occiderunt hostes ... sed eo m-s uxores ipsorum ... et infantes ... in gladio perimerunt.
ε.
nec plus nec minus
w całości;
omnino,
cf.
supra VI 535
ζ.
nusquam minus
bynajmniej; minime
DŁUG. Hist. IV p. 341 : eventus desideriis Alexandri Withawdi nusquam m-s repondebant (cf. Livium 30, 30, 20, ubi tamen in iunctura nusquam minus quam).
η.
si minus
w przeciwnym wypadku; sin vero
(saec. XV).
θ. secundum magis (maius, plus)
et (vel) minus, cf.
supra VI 17, 22 sqq.
et 42, 6
sqq.
;
simili sensu
; plus (vel) minus, cf.
supra VI 534, 49 sqq.
Iuncturae verbales
α.
minus annorum esse
być małoletnim;
i.q. minoris aetatis
DokMp I p. 63 (a. 1347) : Johannes cum Gregorio m-s erant annorum, quando steterunt coram nostra regia magestate.
β.
phil. magis
et minus suscipere, cf.
supra VI 16, 24 sqq.
et Th. X 1, 578, 6 sqq.
Item
magis et minus
susceptio, cf.
sq.
ΙII.
superl.
minime
s.
minnime
bynajmniej (wcale)
nie; nihilominus, prorsus
non.
Simili sensu
usque minime :
AAlex p. 374 (a. 1503) : maiestas regia male contenta fuisset et esset usque m-e.
N.
c. negatione
non minime
zupełnie; prorsus
SSrSil I p. 251 (saec. XV ex.ex) : viros doctos ... aliquociens non m-e confutavit haeresiarcha.Adhibetur prorsus pro particula negandi, i. q. non (saec. XVI). Occ. [ postponitur verbo
StCrac p. 71 (a. 1540) : eadem ... die ad ... installationem ... procedant canonici m-e, sed sex dierum dilacione praemissa.