- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- L.
- A.
- Ha.
- H.
- N.
- K.
- O.
I.
eccl. parafia,
gmina kościelna będąca pod zarządem
proboszcza; regio parocho
subiecta.
N.
etymologiam m. ae.
GLcerv p. 665 : dicta p-a a parochi (Gr. παρέχειν? ), quod est largitio, quia ibi largiuntur ecclesiastica sacramenta.
Definitur
a.
nomine loci
apposito,
v.
gr.
AKap Sąd IIΙ p. 4 (a. 1449) : in p-a Maluzyno.
DŁUG. LibBen I p. 7 : in p-a ... Bolechowycze.
AKap Sąd ΙII p. 203 (a. 1520) : sub p-a Czyszewo.Ita saepius. b. sq. gen. , v. gr. domini Domkonis ( AKap Sąd II p. 55, a. 1420) , ecclesiae ( KodPol II p. 544, a. 1470 ; parochialis: AKap Sąd III p. 279, a. 1501) , sancti Stephani ( MPH VI p. 487, saec. XV) . c. sq. ad, v. gr. ad Beatam Virginem ( TArch p. 153, a. 1489) , ad s. Mariam Magdalenam ( APozn I p. 4, a. 1434) . d. sq. in c. abl. , v. gr. in Bodzanow ( DokMp IV p. 17, litterae spuriae saec. XVI) , in Myedzwna ( DokMp VII p. 193, a. 1425) , in Pysky ( AKap Sąd IIΙ p. 46, a. 1478) , in Woyborza ( KodPol II p. 544, a. 1470) . e. sq. adi. loci, v. gr. Juniwladislaviensis ( TArch p. 153, a. 1489) , Monasteriensis ( VPriefl p. 23 ) , Szyeczyechoviensis ( ŹrWaw IIΙ p. 120, a. 1521) .
Praec.
1.
okręg administracyjny kościelny, pozostający pod zarządem biskupa, diecezja,
biskupstwo; districtus ecclesiasticus episcopo subiectus, dioecesis
*KodWp I p. 1 (saec. X ex.ex) : Otto ... imperator ... Magadeburg ecclesie civitatem ... in p-a Halverstadensis ecclesie sitam ... a fundamento construxit.
*Ib. p. 6 (a. 1075) : pauci sunt episcopi et ample singulorum p-e.
*KodMp II p. 43 (a. 1229) : episcopus, in cuius p-a domus uestra i. monasterii Cisterciensium fundata est.
2.
kościół parafialny; ecclesia
parochialis
GLb p. 73 : p-a, adjacens domus Dei etc. «ffara».
3.
wspólnota żydowska; ludaeorum commune
MARTIN. OP. Serm. p. 97 nlb. : Christus ... dum ... visitaret p-am synagogę, invenit eam rebellem.
II.
tzw. osada, tj. przedstawiciele ludności
chłopskiej zamieszkałej na terenie
osiedla (wsi), biorący udział przy
rozgraniczaniu posiadłości ziemskich; colonorum eundem pagum incolentium
legati, qui ad bonorum fines
constituendos convocabantur
StPPP I p. 15 (saec. XIV) : obligatam hereditatem ... redimere poterit, si circa p-am aut in colloquio generali protestabitur aliquoties (in translatione Pol. saec. XVI «przy osadzie»).
TPaw VII p. 242 (a. 1421) : hoc dixit p-a Kaczcze et quando interrogauerunt p-am Wlodkonis, tunc dixit ita, quia audiuimus etc.
KsgLub p. 3 (a. 1443) : diem vobis damus ... granicias sippare et p-am ducere et conspicere inter Skouesszin et inter Vola.Ita saepissime. Glossae Pol.
KsgLub p. 4 (a. 1443) : p-am alias «ossada» (cf. ib. p. 65, a. 1452 et saepius usque ad saec. XV ex. ).
Iuncturae potiores
parochiam accipere (
ib.
p. 65,
a. 1452)
, aspicere (
ib.
p. 4, a.
1443)
, attemptare (
ib.
p. 78, a.
1453)
, conspicere (
ib.
p. 92, a.
1460)
, ducere (
ib.
p. 3, a.
1443)
, eligere (
ib.
p. 31,
a. 1448)
; item parochiae ductio (
AGZ XIX
p. 382,
a. 1490)
, eductio (
KsgLub
p. 82, a.
1459)
; etiam
aliquem pro parochia eligere (
ib.
p. 97, a.
1484)
.
Cf.
OSADA.