- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- B.
- L.
- A.
- O.
I.
1.
pokojowy, przynoszący pokój; qui pacem fert, pacis
plenus
, v.gr.
tempus (
DŁUG. LibBen I
p. 26
) , finis (negotii:
KodMp II
p. 150, a.
1280).
N.
rex de Deo (
DokLub
p. 93, a.
1275
et saepius). Occ.
α.
loco cognominis
MPH III p. 276 (saec. XV) : dominus Spythko de Melsztyn, cognomine P-us.
β.
in explicatione nominis
loci
DŁUG. Hist. III p. 36 (= V p. 48 ed.nov.) : nomen uni castro ... Fridbark, id est Mons P-us.Abs. loco subst.
a.
pacificus,,
-i
m.
ten, kto przynosi pokój, pojednanie
; de Christo (
MARTIN.
OP. Serm.
p. 17
nlb.
et saepius); cf.
Th. X 1, 15,73 sq.
b.
pacifica,,
-ae
f.
list polecający, dawany duchownemu, przechodzącemu do innej
diecezji;
litterae quibus clericus in
aliam dioecesim discedens
commendabatur
CodSil V p. 145 (saec. XIV ex.) : hec epistula vocatur dimissoria sive commendaticia seu p-a, qua testificatur prelatus de illius ordinibus, ut pacifice possit officio suo uti.Cf. Th. X 1, 16,60 sqq.
2.
zachowujący się spokojnie, nienapastliwy;
qui animo quieto est, a rixis vel
vindiciis abstinet
HistTart p. 99 : inter se p-i sunt.
TPaw ΙII p. 9 (a. 1386) : ruit sex marcas, quia non fuit p-us in judicio.Ita saepius. Glossa Pol.
KsgGrWp I p. 329 (a. 1399) : debet esse p-us, wlgariter «mirzen» erga Boguslaum.
Iuxta posita
non nocens (
StPPP VII
p. 512, a.
1480)
, quietus (
ib.
et saepius), tranquillus (
DŁUG. Op.
p. 13
).
Opp.
rixosus (
GłOG. Phys. fol. d
IIa)
.
II.
1.
spokojny, bezpieczny, pewny; securus, integer
GALL p. 126, 13 : Vngarorum rex per eum Boleslaum consistit p-us.
KodWp I p. 219 (a. 1247) : in ... omnibus plena, p-a ... gaudentes libertate.
DokMp I p. 4 (a. 1257) : praedium ... donaverat possidendum ... possessione p-a et vero dominio.
Praec.
possesio (ut supra et passim), status
(ducatus, regni
sim.,
syn.
tranquillus:
Lites I
p. 418,
a. 1282),
item strata (syn. secura:
Dogiel I
p. 11,
a. 1460).
N. per
abundantiam
pax :
StPPP VII p. 239 (a. 1509) : in tenuta bonorum ... stetit in pace p-a ... usque ad depercusionem.
2.
zabezpieczony, wolny (od roszczeń, ciężarów);
liber, immunis (a vindiciis, oneribus)
KodPol I p. 122 (a. 1287) : que macella libera... esse volumus a solucione census et ab omni exaccione p-a et quieta.
ArPrawn I p. 214 (saec. XV in.in) : ab omnibus ... censibus ... sint liberi et quieti, p-i et soluti.
KodWp VIII p. 198 (a. 1421) : a talibus securi, p-i et non prepediti permanebunt ac bene precustoditi.
N.
locut.
aliquem pacificum facere (efficere, dimittere, reddere)
zabezpieczyć od roszczeń; a vindiciis liberare
PP II p. 145 (a. 1452) : quatinus ... theoloneatorem et zupparium nostrum circa possesionem theolonei et zupparum ... p-um dimittatis.
APozn I p. 236 (a. 1456) : ipsum ... promisit... de bonis suprascriptis non impedire, inquietare nec quovis modo perturbare, sed omnino p-um dimittere.
DŁUG. Hist. V p. 361 : omni conatu... Iacobum Cracoviensem episcopum laboravit legatus apostolicus efficere p-um multisque ... rationibus ... certificat provisionem Iacobi ... rescindi non posse.
ZabDziej IV 1 , p. 36 (a. 1550) : Paulum ... in eius bonis p-um fecerunt.
Ib. p. 67 (a. 1553) : de quibus marcis ... Gregorium ... et Nicolaum ... quittat, quietat et p-os reddit.
Constr.
abs. vel sq.
ab, circa, de, in
c.
abl.
(omnes ut supra).
3.
dobrowolny, nieprzymuszony; non coactus, spontaneus
KodKKr I p. 111 (a. 1279) : per aduocatum dicte ciuitatis ... causas ... liberam et p-am semper iudicandi ... habeant (ed. -at) facultatem.
KodMp II p. 241 (a. 1318) : per commutacionem voluntariam et p-am villam ... a conuentu ... recipientes.
N.
locut.
via (e
Pol.
droga dobrowolna)
droga publiczna;
i. q. publica
StPPP VIII p. 347 (a. 1389) : in p-a via currum recepit.