- F.
- Th.
- Bl.
- NGl.
- Dc.
- B.
- L.
- N.
- K.
I.
1.
związany z pochodzeniem, pierwotny, początkowy;
qui ad originem pertinet, originalis
DŁUG. Hist. I p. 102 (= I p. 162 ed. nov.): o-us eorum principum Poloniae parens ex humili fortuna fastigium regium conscenderit.
Ib. p. 445 (= II p. 212 ed. nov): Sbigneus ... se ... Boleslai interitu dedecus o-um existimans depulsurum.Cf. Th. IX 2,980,81 sqq.
2.
rodzimy, ojczysty;
patrius,natalis
*PommUrk VI p. 487 (a. 1325) : loca sua velle deserere et o-o incolatu dimisso ad partes se transferre alienas.
DŁUG. LibBen I p. 604 : nobilitas ... proprias et o-as perosa sedes et in externis facilius habitatura.Cf. Th. IX,2,981,63 sqq.
II.
1.
urodzony w danym miejscu, rodowity, rdzenny, in aliqua terra[natus, indigena
SchlUrk p. 533 (a. 1331) : vigiles o-ii seu hereditarii castri nostri Glacensis.
CodEp III p. 406 (a. 1492) : dignitates ... nulli extraneo vel forensi, sed proprio indigene et o-o incole ... terrarum Prussie ... conferemus.Glossa Pol.
GLcerv p. 11 : «korzenisty» o-us.Cf. Th. IX 2,981,19 sqq.
Syn.
vernaculus (
ArPrawn VII
p. 61, a.
1566)
.
2.
iur. (od
urodzenia) przypisany do ziemi; (inde
ab ortu) solo
adscriptus.
Abs. loco
subst.
originarius,,
-ii
m.
chłop od urodzenia przypisany do ziemi i zobowiązany do określonych
świadczeń; colonus inde ab origine solo adscriptus et ad certa
quaedam munera praestanda
obligatus (praec.
pl. ).
Cf. Th.
IX 2,981,27 sqq.
Syn.
ascripticius (
DŁUG.
Hist. II p. 209 =III
p. 231
ed. nov.
et saepius).
N.
constr.
a.
sq.
gen.
DŁUG. Hist. II p. 209 (= III p. 231 ed. nov.): libertatem obtinuit o-iis et ascripticiis ecclesiarum.
b.
sq.
in
c.
abl.
KodPol I p. 56 (a. 1254) : donauit dux eis monialibus seruos glebe, uidelicet ... Pedonem et filium suum ... o-os in uilla ... Machocicj.
III.
chłopski, prosty; humilis,
rusticus
KADŁUB. p. 24 : Lestco o-e non inmemor condicionis in habitu sordido... orchestram conscendit.
DŁUG. Op. p. 348 : quis non archiepiscopum in casa o-a genitum nobilem dixerit.
Id. Hist. V p. 545 : o-us ... et plebei ordinis homo.
Abs. loco
subst.
originarius,,
-ii
m.
człowiek prosty, chłopskiego pochodzenia;
homo humili loco natus, rusticus
KADŁUB. p. 54 : de sordido quidem famulitii genere, avo o-o, set vir ... strennuus.