- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- NGl.
- L.
- N.
- K.
I.
concr.
1.
miejsce modlitwy, kościół, kaplica; aedes sacra, templum, oratorium.
Praec.
a.
mały kościół nieparafialny, kaplica; parva aedes sacra ecclesiaeparochiali subiecta
AKapSąd III p. 4 (a. 1449) : o-o in ... Borawo sub parochia ecclesie ...fundato et erecto.
DokListPł I p. 263 (a. 1466) : pro ... erigendo ... o-o ac ad ipsum o-um caenobio.
DŁUG. LibBen II p. 225 : villa habens in se o-um sub cura plebani.Ita saepius usque ad saec. XVI.
Syn.
capella (
KodKWil
p. 658,
a. 1503).
b.
kościół parafialny; aedes sacra parochiae
KodWp V p. 403 . (a. 1425) : o-i de nouo erecti ... alias ecclesie parochialis.
Ib. infra ad dictum o-um seu ecclesiam parochialem.
c.
klasztor, monaster w kościele wschodnim; coenobium ritus orthodoxi
AGZ IV i p. 74 (a. 1409) : circumferencialiter o-o alias «monasterza».Indicatur titulus
a.
sq.
gen.
nominis sancti,
v.
gr. s. Dorotheae (
AKapSądII
p. 888,
a. 1490)
, s. Katharinae (
ib.III
p. 77, a.
1501),
s. Nicolai (
KodKWil
p. 658, a.
1503)
; item.
tituli Conceptionis BVMariae et s. Leonardi; ((
ŁASKI LibBen I
p. 311
;
;s. Spiritus
ib.
p. 312
).
b.
sq.
in
c.
acc.
,
v.
gr.; in honorem s. Aegidii (
MIECH. Chr.
p. 54
).
Constr. aliae
a.
sq.
ex:
ArPrawn VI p. 55 (a.1527): o-um ex asseribus, parvum.
b.
sq.
extra:
AkapSąd III p. 77 (a. 1501): o-i ... extra muros.
2.
różaniec; rosarium
ARect I p. 413 (a. 1497): o-a duplicia de coralis et gagathis.
KodKrak p. 750 (a. 1542) : o-a vendit alias «paczernik».
CracArt II p. 417 (a. 1542) : o-um cristallinum cum imagine argentea.
InwKKr p. 84 : imago s. Iacobi in veste ex gemmis peregrina cum o-is nigris.
II.
abstr.
1.
wyrocznia, przepowiednia, wyrok boży; vaticinium,
praesagium, quod divinitus
evenit.
2.
mowa, orzeczenie,wypowiedź,wyrok;
eloquium, sententia (praec. Dei, papae, regis, principis sim.).
Saepe de verbis Scripturae Sanctae. Glossae
Pol.
RFil XXV p. 153 (saec. XIV med.) : o-a «pysma».
GLcerv p. 660 : o-um principis responsum «wyrok krolewski».
Ib. p. 715 : sacrum o-um dicitur responsum principis seu rescriptum «słowo krolewskie».
N.
locut.
α.
oraculo (vivae) vocis
ustnie,słowami;
verbis, voce
CodSil X p. 52 (a. 1297) : causam ... audiendam commiseramus o-o vive vocis.
Lites (Ch) I p. 53 (a. 1320) : relaturi ... quod in dicto negocio egeritis o-o vive vocis.Ita vulgo.
Opp.
scripto:
DokKKr II p. 78 (a. 1424) : scripto vel o-o vive vocis.
Eodem sensu
oraculo alicuius (
DŁUG. Hist. V
p. 21
)
; vocis alicuius (nostrae:
Dogiel I
p. 412, a.
1473
;
; suae:
KodKKr II
p. 198, a.
1395
; divinae:
DŁUG.
Hist. II p. 436 = IV
p. 191
ed. nov.)
;
;item per vivae vocis oraculum (
DokListPł I
p. 211, a.
1446
;
APozn I
p. 362, a.
1464).
β.
alto vocis oraculo
głośno; clara
voce
KodMp III p. 331 (a. 1380) : alto vocis o-o ... citauit Stanislaum.
γ.
alicuius oraculum alloqui
rozmawiać z kimś osobiście; coram
loqui cum aliquo
AAlex p. 437 (a. 1504) : rex ... tuam maiestatem ... licet per litteras ... visitaverit, tamen voluit, ut ego ipse iis oculis sacrum tuae maiestatis o-um alloquar.
2.
pozdrowienie; salutatio
LibDisp p. 133 (a. 1414) : patri ... gracioso subieccionis integra voluntate continuis cum h-is reuerenter exhibitis.
RFil XXV p. 152 (saec. XV med.med) : devote salutationis o-um «naboszne poszdrowyenye».Cf. ORATIO II 5.
N.
angelicum
Pozdrowienie Anielskie;
Ave Maria
JAC. PAR Var. I p. 136 : Virginem ... ipsam angelico o-o ... invocantes.
4.
słowo, wyraz; verbum, vocabulum
DŁUG. Hist. I p. 152 (= I p. 216 ed. nov.): Prutheni priscae linguae retinentes o-a.
Constr.
Ad 1
-4:
a.
abs.
b.
sq.
gen.
(rei vel
personae).