General
Full Entry
More

OFFICINA

Grammar
  • Formsofficina
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -ae
  • Part of Speechnoun
  • Genderfeminine
Meaning Outline
  • I.
    • A.
      • 1. propr. opificis ergasterium.
        • a. gen. gen.+ armificis fullonum fullorium), statuarii, fusoris, flatoris, vitrarii, pictoris, sutoris, caelatoris, excussoris, fabri laterum (laterculorum coctiliumlaterificialis et caementaria, minerae ferri mineraria, ferraria metalli fodiendi conflandique molendini papyrei monetae (monetarum monetalis monetaria, parandorum vitrorum vitraria vitreatoria:
          • α. + argenti mensa nummaria
          • β. + carnificinae cruciandi locus
        • b. + ferramentaria gladiatoria impressoria typographica machinatoria pulveraria textoria tornuaria
      • 2. de opere confecto
    • B.
      • 1. (coenobii) aedificia
      • 2. aedificium domesticum
      • 3. habitationis vel officii exercendi locus
  • II. transl.
    • 1. sedes,origo.
    • 2. schola.
  • III. + officii

Pełne hasło

OFFICINA, -ae f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • NGl.
  • Dc.
  • B.
  • A.
  • N.
  • O.
I.
A.
1. propr. warsztat,wytwórnia, pracownia; opificis ergasterium. Glossae Pol.
APozn II p. 383 (a. 1499) : socius tam currificum quam ... rotificum non audeat surgere de o-a sui magistri, alias «z werckstatu».
GLcerv p. 657 : o-a est, vbi opera opificum fiunt, «warstat, kuźnia».
Definitur
a. gen. nominis opificis, v. gr. armificis ( RachBon III p. 177 ) , fullonum ( StPPP XII p. 470, a. 1531, ubi perperam fullorium), statuarii, fusoris, flatoris, vitrarii, pictoris, sutoris, caelatoris, excussoris, fabri ( GLcerv p. 657 ), vel gen. rei conficiendae, v. gr. laterum (laterculorum coctilium *SSrSil XVII p. 48, a. 1506 ; ArHist X p. 233, a. 1556 ; simili sensu laterificialis et caementaria, cf. ), minerae ferri ( CorpJP III p. 144, a. 1511 et saepius; simili sensu mineraria, cf. vel ferraria RevVlad p. 220 ; ;item metalli fodiendi conflandique : Tom. VI p. 185, a. 1522) , molendini papyrei ( AKap p. 18, a. 1531) , monetae (monetarum : DŁUG. Hist. V p. 480 ; id. LibBen III p. 437 ; ;simili sensu monetalis vel monetaria, cf. sq. et 40 sqq.), parandorum vitrorum ( PommUrk I p. 418, a. 1251 ; simili sensu vitraria :
CorpJP IV 1, p. 123, a. 1525 : ex o-is vitrariis, quae «huty» vocantur;
item vitreatoria:
StPPP XII p. 469, a. 1531 : o-am vitreatoriam, hoc est «huta».).
N.
α. argenti kantor wymiany pieniędzy; mensa nummaria
AKapSąd III p. 250 (a. 1496) : quod presbyter non visitet tabernas aut o-as argenti neque ludat thesseras.
Simili sensu
argentina (ib. infra) vel argentaria (saec. XVI).
β. carnificinae katownia; cruciandi locus CRIC. p. 107 (adnotatio carmini addita): rota ac furca, o-a carnificinae in foro erecta.
b. adi. , v. gr. ferramentaria (cf. supra IV127,25 sqq.; glossa Pol.
AKap p. 58, a. 1540 : ad o-am alias «hamru»),
gladiatoria (cf. supra IV 546, 36 sqq.), impressoria (cf. supra V 225,35 sq. ; simili sensu ; typographica : CracImpr p. 220, a. 1546) , machinatoria (cf. ), item pulveraria ( RachWaw p. 411, a. 1551) , textoria ( ib. p. 309, a. 1542), tornuaria
( ib. p. 383, a. 1547 : o-am tornuariam alias «thokarnia»)
, cf. s. v.
N. constr. sq.
ad :
MIECH. Chr. p. 232 : palatium cum o-is ad uendendum pannos et mercantias ... uulgariter pannicidium nuncupatum.
2. meton. (pl. ) wyroby; de opere confecto
KADŁUB. p. 45 : argenteas o-as, auream supellectilem ... duceret admiranda.
PP II p. 9 (a. 1441) : argentarijs o-is, scilicet: cuppis, picarijs, cyphis... et alijs thezauris non parcendo.
Cf. Th. IX 2, 514, 75 sqq.
B.
1. (pl.) zabudowania (klasztorne); (coenobii) aedificia
PommUrk II p. 129 (a. 1265) : in subsidium edificiorum ... monasterii et o-arum suarum.
KodWp I p. 458 (a. 1279) : aream ... pro claustro omnibusque o-is fratribus necessariis.
*KodMp I p. 219 (a. 1331) : ecclesiam ... cum campana et alijs necessariis o-is iuxta morem ordinis [Praedicatorum (cf.] KodKKr II p. 249, a. 1401).
MPVat III p. 372 (a. 1360) : loca et conventus OFM munire ... campana oratoria et aliis... necessariis o-is.
2. budynek gospodarczy; aedificium domesticum
DŁUG. LibBen I p. 430 : pulcherrimam domum ... cameris ... caeterisque atriis et o-is refertam.
RachWaw p. 154 (a. 1530) : o-a alias «schopa», ubi locantur currus.
3. lokal, miejsce zamieszkania lub urzędowania; habitationis vel officii exercendi locus
KodUJ IV p. 58 (a. 1517) : revolventes libros actorum o-ae nostrae (episcopi Cracoviensis ).
N. locut.
angelicae officinae niebo; caeli
DŁUG. Op. p. 12 : suboles ... generosa et nobilis, in o-is angelicis collocanda s.Stanislaus.
II. transl.
1. ośrodek, źródło; sedes,origo. Meton. de hominibus, v. gr. munificentiae ( DŁUG. Op. p. 235 ) , virtutum (syn. sedes id. Hist. V p. 117 ), turpitudinis ( ib. III p. 235 ). Cf. Th. IX 2, 514,63 sqq.
2. szkoła, akademia; schola.
Dicitur
litteraria ( CRIC. in Tom. IX p. 167, a. 1527).
III. (singulare)godność kościelna (i związane z nią beneficjum) ; vice vocis officii fungi videtur
DŁUG. LibBen I p. 6 : praebendarum, altariarum, vicariarum, psalteriarum(ed. -itarum), mansionariarum caeterarumque o-arum iura et proventus.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)