General
Full Entry
More

OFFICIATUS

Grammar
  • Formsofficiatus
  • Etymology2. officio
  • Inflectional type -i
  • Part of Speechnoun
  • Gendermasculine
Meaning Outline
  • I.
    • 1. principis (laici vel ecclesiastici) magistratus maior
    • 2. aulae regis minister vel famulus
    • 3. magistratus civilis
    • 4. bonorum terrestrium administrator, oeconomus
  • II.
    • 1. + ecclesiae sacerdos,qui in certa quadam ecclesia divina perficit
    • 2. religiosus ad certa quaedam officia in coenobio exsequenda deputatus

Pełne hasło

OFFICIATUS, -i m. (2. officio)
  • Dc.
  • NGl.
  • L.
  • H.
  • Ha.
  • N.
  • K. (s.
  • v.officialis)
  • O.
I.
1. (wyższy) urzędnik, pełnomocnik (władcy lub dostojnika kościelnego); principis (laici vel ecclesiastici) magistratus maior
PommUrk II p. 100 (a. 1262) : Wladislaus dux ... aduocatis, consulibus et o-is universisque in terra sua manentibus salutem in Domino.
KodWp I p. 418 (a. 1278) : villanos ... ab angariis ... procuratorum, honoratorum, o-orum, venatorum ... officialium nostrorum et ceterorum ministerialium ... exementes.
UrkBBr p. 296 (a. 1343) : capitulo Wratislaviensi etsingularibus personis ipsius ac capitaneis seu o-is eorundem ... reverenciam ... exhibere.
Cf. OFFICIALIS I 1 OFFICIARIUS I 1.
Praec.
urzędnik sprawujący jurysdykcję w imieniu władcy; qui nomine principis iudicia exercet
ArPrawn X p. 243 (a. 1408) : omnes iudices et subiudices terre et regni Polonie nec non omnes et singulos o-os suprascriptos (cf. ib. supra p. 242: omnes et singulos officiales iudicia seeularia exercentes nomine regie maiestatis).
Ib.V p. 64 (a. 1454) : omnes ... o-i, qui iudiciis consueverunt presidere, personaliter presidere tenebuntur .... exceptis palatino et capitaneo.
2. urzędnik lub sługa dworski; aulae regis minister vel famulus
Zsig . p. 65 (a. 1500): o-i [(quorum nomine comprehenduntur] custodes curruum, barbitonsores, pellifices, fabri).
Cf. OFFICIALIS I 2 OFFICIARIUS I 2.
3. urzędnik miejski; magistratus civilis
PomnLw II p. 3 (a. 1404) : distributa o-orum ciuitatis: notarii ciuitatis, aliorum.
Ib.
p. 82 (a. 1409) : registrum o-orum: notarii ciuitatis [aliorum (cf.] ib. p. 91).
Cf. OFFICIALIS I 4.
4. osoba zatrudniona przy zarządzaniu majątkiem ziemskim; bonorum terrestrium administrator, oeconomus
AGZ XIV p. 239 (a. 1447) : ego propono super dominum Herbordum et eius o-os ...quia o-i sui meum furem miserunt, qui fuit detentus in eius hereditate.
Cf. OFFICIALIS I 5.
II.
1. ecclesiae et abs. : duchowny sprawujący liturgię w określonym kościele; sacerdos,qui in certa quadam ecclesia divina perficit
ConcPol VI p. 221 (a. 1398) : canonici ceterique beneficiati et o-i vestrae ecclesiae ... infra divina officia ... toccam albam deferant.
StVic p. 399 (a. 1438) : o-i, ebdomadarius videlicet et omelista, epistolarius, rector et maturista ... sua officia locis et temporibus deputatis in ipsa ecclesia diligenter attendant.
Cf. OFFICIALIS III 2.
2. zakonnik wyznaczony do pełnienia określonej funkcji w klasztorze; religiosus ad certa quaedam officia in coenobio exsequenda deputatus
UrkOel p. 157 (a. 1341) : in nostra abbatissae Trebnicensis nostrorumque seniorum et o-orum ... presencia (cf. ib. infra p. 158: presentibus ... domino Nycolao ... priore nostro, domino Nycolao custode, domino Bernhardo confessore, domino Nycolao scriptore, Viragine priorissa, Anna celleraria ... fratre Petro magistro vinee).
Cf. OFFICIALIS III 3 OFFICIARIUS II.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)