General
Full Entry
More

OFFENSA

Grammar
  • Formsoffensa, ofensa
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -ae
  • Part of Speechnoun
  • Genderfeminine
Meaning Outline
  • I.
    • 1. laesio, offensio, sauciatio
    • 2. invasio,aggresio, incursio
    • 3. valetudo mala, passio (saec. XV ex.).
  • II.
    • 1. + offensam Dei incurrere indignationis indignatio, ira (praec.:n locut.
    • 2.
      • a. + criminis verbalis: crimen, laesio,iniuria, damnum.
        • α.
        • β.
      • b. violatio
      • a. abs.
      • b.

Pełne hasło

OFFENSA s. OFENSA, -ae f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • N.
  • K.
I.
1. urażenie, zranienie; laesio, offensio, sauciatio
StPPP I p. 120 (saec. XIV med.med) : ludus non debet se extendere ad aliquam laesionem seu o-am ... «urażeniu alibo urazu» ([in versione Pol. saec. XVI)].
ZabDziej III p. 351 (a. 1494) : expulit eum dehospitiov., comminando sibi in percussionem et o-am.
2. napad, atak; invasio,aggresio, incursio
StPPPII p. 299 (a. 1425) : terminum ... pro violenta o-a et irruicione ... super dictum procuratorem.
ArPrawn VII p. 106 (a. 1566) : ad iudicia non veniant ... armis accincti ... balistis, catapultis aliisque ad defensam et o-am paratis instrumentis, exceptis honestis gladiis et cultris.
3. choroba,cierpienie; valetudo mala, passio (saec. XV ex. ).
II.
1. (pass.) uraza, obraza, niechęć,gniew; indignatio, ira (praec. :n locut. offensam Dei incurrere ( KodWp I p. 82, a. 1216 et passim). Per abundantiam dicitur indignationis ( KADŁUB. p. 164 ). Glossa Pol.
StPPP I p. 146 (saec. XIV med.) : propter hoc indignationem vel o-am nostram incurrant ...«wpadnie w nasze obrażenie gniewu naszego»([in versione Pol. saec. XVI)].
2. (act. )
a. obraza, przewinienie, występek, krzywda, uszczerbek; crimen, laesio,iniuria, damnum. Glossa Pol.
StPPP I p. 144 (saec. XIV med.med) : absque suo damno seu o-a ... «prócz swojej szkody alibo urazu» ([in versione Pol. saec. XVI)].
Per abundantiam dicitur criminis ( PP II p. 16, a. 1447 : propter ... patrati criminis o-am;
StPPP VII p. 247, a. 1538 : ipsum facinus esse ... o-am criminis laesae maiestatis).
Distinguitur verbalis:
ARect II p. 157 (a. 1549) : dimittentes sibi o-am verbalem (cf. ib. supra pro verbis ignominiosis ... et verbis non satis honestis).
Iuncturae verbales selectae
α. offensam alicui inferre ( LhnUrk II p. 204, a. 1333 et saepius; in aliqua re: AKapSąd III p. 283, a. 1503 et saepius), irrogare ( *Dogiel I p. 1, a. 1255 et saepius); in aliquem admittere ( ZABOR. Coel. p. 23 ), facere ( ZabDziej II p. 307, a. 1486) ; contra aliquem concipere ( VKyng p. 707 ) sim.
β. offensam alicui dimittere ( AKap Sąd II p. 23, a. 1417) , indulgere ( CodEp III p. 498, a. 1398 ; offensae indulgentia: AKapSąd III p. 156, a. 1511) , parcere ( ib. II p. 482, a. 1428), relaxare ( *KodKKr I p. 62, a. 1255 et saepius), remittere ( AKapSąd I p. 4, a. 1430).
Iuncturae adverbiales
citra offensam ( StPPP XII p. 492, a. 1534) , absque (sine) offensa ( et ArPrawn I p. 214, saec. XV et saepius).
b. naruszenie; violatio, v. gr. libertatis ecclesiasticae ( ArHist X p. 238, a. 1557) , privilegii ( CodEp III p. 23, a. 1447 bis).
Constr. ad 1
-2:
a. abs.
b. sq. gen.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)