General
Full Entry
More

OFFENDICULUM

Grammar
  • Formsoffendiculum
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -i
  • Part of Speechnoun
  • Genderneutre
Meaning Outline
  • I.
    • 1. propr. obstaculum, obiex, impedimentum.
    • 2. concr.
      • a. + arma ad impugnandum apta
      • b. astr. obstaculum, obiex
      • c. repagulum, pessulus?
    • 3.
      • a. pugna, actus pugnandi
      • b. offensa, damnum
  • II. depravatio, scandalum, offensio.

Pełne hasło

OFFENDICULUM, -i n.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • NGl.
  • B.
  • A.
  • N.
  • K.
I.
1. propr. przeszkoda, zawada, trudność; obstaculum, obiex, impedimentum. Per abundantiam dicitur impedimenti ( PommUrk VI p. 187, a. 1323).
Additur gen. , v. gr.
dolositatis ( SSrSil II p. 188, a. 1470) , nocendi ( LhnUrk II p. 220, a. 1358).
2. concr.
a. pl. broń zaczepna, służąca do ataku; arma ad impugnandum apta
BreslUB p. 130 (a. 1331) : singulis ... cultellos et ... gladios ... inhibeant consules ac eos, qui ... dicta o-a gestauerint punire debeant.
KodLit p. 353 (a. 1431) : inpugnantibus nobis tam bombardis quam ... diuersorum generum o-is ... castrum.
CodEp II p. 259 (a.1431) : castra ... ictibus sagittarum ac diversi generis o-orum expugnare.
b. (de instrumento astr. ) zastawka, barierka; obstaculum, obiex
COPERN. Rv p. 81 (ed. nov.): cui orbi hincinde coaptentur o-a quaedam, indices numerorum orbis continentis latitudinum gratia obseruandarum.
c. kłoda, rygiel? repagulum, pessulus?
KsgKaz p. 5 (a. 1369) : fabris ... pro clavibus et o-is ... sexagena I.
3. singularia
a. walka; pugna, actus pugnandi
DŁUG. Hist. IV p. 503 : nec ullum genus defensionis omittebant, mulieribus et parvulis quaeque administrantibus o-o opportuna.
b. uszczerbek, narażenie; offensa, damnum CRIC. in
Tom. V p. 361 (a. 1521) : ut dominatio vestra ... huc veniret ... citra o-um salutis.
II. zgorszenie; depravatio, scandalum, offensio.
Constr.
a. abs.
b. sq. gen.
HESSE Matth. II p. 218 : debet anima o-a carnis deponere.
Ib. p. 219 : ne per o-um vanae gloriae praecipitent se de alto contemplationis.
Occ. fere i. q. grzech; peccatum
VHedv p. 577 : per confessionem delevit o-a, et sic emundata a peccatorumque sordibus libera ... ad dominam introivit.
Iuncturae et locut. ad I—II: a. sine offendiculo (et scandalo) alicuius (
StCrac p. 87, a. 1558 ; AKap p. 175, a. 1561) , offendiculo non obstante ( PommUrk IV p. 359, a. 1309) , nullo mediante ( ib. II p. 543, a. 1284).
b. alicui offendiculo esse ( NIC. BŁ. Serm. III p. 179 et saepius; exsistere: ArPrawn I p. 399, a. 1542) , (in) offendiculum (alicui, alicuius) esse ( PommUrk III p. 52, a. 1288 ; ArHistX p. 220, a. 1553) , in offendiculum alicuius facere aliquid ( CorpJP III p. 650, a. 1521) .
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)