General
Full Entry
More

OBVIUS

Grammar
  • Formsobvius, obvia
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -a, -um -orum
  • Part of Speechadjective
Meaning Outline
  • I. propr.
    • 1. + alicui obvium esse (fieri), aliquem obvium habere obviam (contra) alicui procedens, occurrens, factus. Praec. in iuncturis alicui obviam venire, fieri.
    • 2. n.
      • a.
        • α. + in obvium i. q. obviam, contra
        • β. + in obvio obviam, contra
        • γ. + in obvio coram
      • b. res quae obviam positae sunt (saec.XV).
  • II. transl.
    • 1. evidens, manifestus (saec. XVI)
    • 2. + obviis manibus (ulnis) benignus, officiosus, promptus (ad adiuvandum), expositus (saec. XVI). Praec. in locut. aperto, intimo animo, sincere
    • 3.
      • a. contrarius, resistens
      • b. adversus, contrarius

Pełne hasło

OBVIUS, -a, -um
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • A.
I. propr.
1. adi. spotykający kogoś, wychodzący naprzeciw komuś, napotkany; obviam (contra) alicui procedens, occurrens, factus. Praec. in iuncturis alicui obvium esse (fieri), aliquem obvium habere spotykać kogoś; alicui obviam venire, fieri.
2. n. pro subst.
a. in locut. adv.
α. in obvium naprzeciw,na spotkanie; i. q. obviam, contra
CodEp I 2, p. 156 (a. 1454) : quibus in o-um dominus rex dominum Wanthrobkam in o-um transmisit.
AKapSąd II p. 392 (a. 1459) : sculteti ... venerunt in o-um michi.
Ita saepius.
β. in obvio naprzeciw; obviam, contra
ZabDziej III p. 218 (a. 1492) : in o-o transeuntem eis.
ArPrawn VI p. 59 (a. 1527) : eundo ex Varschovia in o-o.
ARect II p. 174 (a. 1550) : semel ... cum Folthinova in o-o habendo locutus est.
γ. in obvio sq. gen. na oczach; coram
IurMas II p. 94 (a. 1533) : Thomas... in o-o generosi et nobilium ... ad sessionem iudicii transeuncium irruit ... super nobilem.
b. pl. obvia,, -orum to, co stoi (napotyka się) na drodze; res quae obviam positae sunt (saec.XV).
II. transl.
1. oczywisty, jawny; evidens, manifestus (saec. XVI).
2. wychodzący naprzeciw czemuś, gotowy do pomocy, życzliwy, usłużny; benignus, officiosus, promptus (ad adiuvandum), expositus (saec. XVI). Praec. in locut. obviis manibus (ulnis) z otwartymi rękami, otwarcie,serdecznie; aperto, intimo animo, sincere
Tom. II p. 68 (a. 1512) : illam profecto lubenti animo et o-is ulnis amplecteremur.
Ib. p. 194 (a. 1513) : hilari certe vultu et o-is, ut ajunt, manibus consiliis ... dominationis ... acquiescemus.
Ita saepius.
3.
a. (de hominibus) przeciwny czemuś; contrarius, resistens
PommUrk V p. 301 (a. 1317) : si ... Woyslaus ... eidem piscationi o-us existeret.
b. (de rebus) niezgodny, sprzeczny; adversus, contrarius
ConcPol VI p. 189 (a. 1398—1423) : nos huiusmodi consuetudinem tamquam divinis preceptis o-am pocius corruptelam censentes.
Tom. IX p. 243 (a. 1527) : et ubi professioni meae non fuisset o-um, misissem eosdem.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)