General
Full Entry
More

NOTO

Grammar
  • Formsnoto, notandus, notandus
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -are, -avi, -atum -a, -um -a, -um
  • Part of Speechadjectiveadjective
Meaning Outline
  • I.
    • 1. signo instruere, signare,
    • 2. + cauterio (faciem) cauterium inurere (faciei saec. XVI)
  • II.
    • 1. annotare, conscribere.
    • 2. + ad (in) librum in commentarios iudicii referre
    • 3. notis musicis instruere
  • II.
    • A.
      • 1. designare, indicare.
      • 2. significare
    • B.
      • 1. animadvertere, conspicere, videre.
      • 2. stabilire, memoria tenere
  • III. infamare, culpare, vituperare. i. fere q. reus

Pełne hasło

NOTO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • G.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • A.
  • Ha.
  • N.
I.
1. opatrzyć znakiem, oznaczyć; signo instruere, signare, v. gr. scopulis aliisque signis metalibus (limites: Dogiel IV p. 263, a. 1529)
2. cauterio (faciem) wypalić piętno (na twarzy); cauterium inurere (faciei saec. XVI).
II.
1. przedstawić na piśmie, zapisać, spisać; annotare, conscribere.
Additur
scriptis ( KodWp I p. 308, a. 1257) , testimonio litterali ( KodMp II p. 193, a. 1293) , versiculis ( CRIC. p. 31, v. 4 ).
N. constr.
a. sq. de (et enunt. interrog. )
HistTart p. 99 : nunc de preliis eorum Tartarorum et qualiter eisdem occurri possit, breviter est n-ndum.
b. sq. pro :
RHist XLIX p.-77 (a. 1461) : quae copia litterarum est n-ta pro tribus aratris.
2. ad (in) librum et abs. : wpisać do ksiąg sądowych; in commentarios iudicii referre RotGnesn p. 220
( a. 1419) : dum produxerit (ed. per-) literam copialis, debet in librum n-ri.
StPPP IX p. 36 (a. 1446) : in eodem iudicio superius n-to.
APozn I p. 322 (a. 1460) : talia ... Torna ad librum presentem ... n-re postulavit.
Simili sensu
in libro ( StPPP VIII p. 344, a. 1389) : in actis ( Dogiel I p. 421, a. 1514) , in inscriptione ( CracArt II p. 13, a. 1502).
3. sporządzić zapis nutowy, opatrzyć nutami; notis musicis instruere
SEVER. p. 54 : tantum in vna nota resoluent per omnes voces ... et tunc non erit necesse n-re quemlibet versum seorsum.
CracImpr p. 6 (a. 1478) : introligator librorum ... graduale in pargameno n-re et complere ... se obligavit.
Ib. p. 15 (a. 1486) : notarius cathedralis ... antifonare ... textu et nota solemnibus scribere et n-re ... se obligavit.
Part. perf. loco adi. , cf. s. v.
NOTATUS, -a, -um III.
II.
A.
1. wskazać, określić; designare, indicare.
N. locut.
minus bene oceniać ujemnie; minime probare
*CodVit p. 987 (a. 1409) : novit magister generalis bene, quod ordinem Cruciferorum minus bene rex n-ret.
Occ. przewidzieć; praevidere
KodKKr I p. 92 (a. 1269) : predecessorum nostrorum presaga subtilitas, qui rerum quosque euentus lepido discretionis scrutinio n-uerunt.
2. oznaczać, znaczyć; significare
PEREGR. fol. d Vb : n-atur ... per hanc scalam Iacobi crux Christi.
Ib. fol. e IIa : requisiuit, quid hoc n-ret.
B.
1. zauważyć, dostrzec, widzieć; animadvertere, conspicere, videre. Glossa Pol.
ArLit III p. 106 (saec. XV in.) : n-emus «baczmy».
Praec. in formulis
notandum (est); notatu dignum est. Simili sensu imp. nota :
NIC. POL. p. 136, v. 13 : n-a, quod isto modo puluerizabis.
CracArt I p. 13 (a. 1385) : n-a convencionem cum muratore.
ZabDziej I p. 54 (a. 1448) : n-a iudicium celebratum ... feria tercia sub octavas Corporis Christi.
N.
gerundivum sensu adi. notandus,, -a, -um rzucający się w oczy, zwracający uwagę; notabilis
StSyn III p. 33 : clerici ... vestes deferant ... nimia brevitate aut longitudine non n-ndas.
2. utrwalić (w pamięci), zapamiętać; stabilire, memoria tenere
GALL p. 54,17 : Vngari... illud altius et profundius in corde n-verunt.
CodEp III p. 60 (a. 1452) : multa quidem ego ... fideli reminiscencja n-vi et congessi.
Constr. ad
A—B: indicatur obi. a. sq. acc. (c. inf. ). b. sq. quod, cf. supra 36 et
AMedi III p. 46 (saec. XIII med.) : per quae n-at s. Ioannes, quod vere et absque dubio Christus est cibus saluberrimus.
Gramm. p. 186 (saec. XV) : pro quo n-a, quod etc.
Indicatur respectus vel modus a. sq. circa :
Gramm. p. 186 (saec. XV) : circa regulam est n-ndum, vbi dicitur etc.
b. sq. ex
*CodVit p. 987 (a. 1409) : ex illis placitacionibus ... magister generalis ex toto n-vit, quod etc.
*Tom. III p. 188 (a. 1514) : lune discursus n-atur ex diuturnitate temporum.
c. sq. per, cf. supra 755,51.d. sq. pro, cf. supra 755,53.
III. udzielić nagany, napiętnować, potępić; infamare, culpare, vituperare. Occ. gerundivum loco adi. notandus,, -a, -um zasługujący na potępienie, winny; i. fere q. reus DŁUG. Op. p. 623 (epistula
a. 1461) : n-ndum ... clementissimus Dominus circa condignum puniens.
Indicatur causa a. sq. gen.
N.
ignobilitatis naganić czyjeś szlachectwo; aliquem nobilem esse negare ( ArPrawn VII p. 52, a. 1566) . b. sq. abl. N. critica lingua: CRIC. in
Tom. II p. 73 (a. 1512) : quidam ... hunc libellum lynceis oculis criticaque lingua n-bunt.
c. sq. de :
UrkBBr p. 244 (a. 1287) : n-ri de quadam inconstantia videbamur.
PommUrk VII p. 239 (a. 1328) : monachi de vitio proprietatis ... n-antur.
DŁUG. Hist. II p. 306(= IV p. 54 ed. nov.): n-tus fuit de haeresi.
d. sq. in c. abl.
*Tom. VI p. 283 (a. 1523) : in quibus litteris plurimum est n-tus cancellarius.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)