General
Full Entry
More

NEGLEGENTIA

Grammar
  • Formsneglegentia, neglegencia, negliegencia, negliencia, negligencia, negligentia, neggliencia
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -ae
  • Part of Speechnoun
  • Genderfeminine
Meaning Outline
  • I. incuria, indiligentia, inertia, ignavia.
    • 1. + neglegentiam as) committere
    • 2. mora, dilatio
    • 3. + animarum neglegentiae quae animae saluti periculo sunt
    • 4. culpa scholarum neglectarum a magistro universitatis Cracoviensis admissa
  • II. iur. damnum alicui illatum ex labore impedito

Pełne hasło

NEGLEGENTIA, -ae f. scr. neglegencia,,negliegencia,,negliencia,,negligencia,,negligentia,, neggliencia
  • F.
  • G.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • L.
  • A.
  • K.
I. zaniedbanie, niedbalstwo, opieszałość, lenistwo, brak dbałości o coś, niestaranność; incuria, indiligentia, inertia, ignavia. Glossae Pol.
RFil XXIV p. 375 (saec. XV in.in) : n-e «zamesklywoyscz».
AGZ XII p. 105 (a. 1442) : divisio ... debet fieri infra duas septimanas ... sine aliqua n-a vulgariter «nedospiechem».
GLcerv p. 649 : n-a «omiesszkanie».
Constr.
a. abs. b. sq. gen. subi. et obi. c. sq. in c. abl.
Praec.
1. eodem sensu quo supra saepe occurrit in iunctura neglegentiam (- as) committere :
CodEp I p. 37 (a. 1411) : conventiones diligenter temptavimus ... nullas n-as committentes.
ArLit I p. 12 (a. 1421) : si ... prepositus in premisso statuto n-am comiserit.
Ita passim. Eodem sensu admittere ( AKapSąd III p. 119, a. 1508 : StCrac p. 72, a. 1541) , facere ( AKapSąd II p. 4, a. 1404 ; StPPP IX p. 162, a. 1495 et saepius), patrare ( DŁUG. Hist. IV p. 381 ) sim.
Constr.
a. abs. supra 27 et
KsgPrzem I p. 71 (a. 1416) : ipsum notarium non adduxit et n-am commisit.
Ita saepius. b. sq. ad :
DokMp I p. 142 (a. 1364) : dum ... inter ipsos ad reddendam iusticiam n-a fuerit commissa.
c. sq. circa :
AKapSąd III p. 148 (a. 1510) : in ... committendis circa ecclesiam n-iis.
d. sq. in c. abl. supra 28 et
StVic p. 396 (a. 1438) : n-e in horis canonicis ... per ... viccarios comittebantur.
Ita saepe.
2. fere i. q. zwłoka; mora, dilatio
ArPrawn X p. 149 (a. 1405) : promisit ... solvere ... omni n-a proculmota.
Tom. III p. 240 (a. 1514) : ut omnem pecuniam ... paratam conservares, ut... ipsa sine ulla n-a uti valeremus.
3. animarum neglegentiae zaniedbania zagrażające zbawieniu duszy; quae animae saluti periculo sunt
KodWp V p. 428 (a. 1426) : ex quo defectu confessorum multe et graues n-e animarum sunt comisse.
AKapSąd III p. 84 (a. 1502) : nonnulle ... ipsarum ecclesiarum desertate sunt, ita quod multe n-e et pericula animarum in clero et populo ... committebantur, sua reverendissima pietas huiusmodi n-iis et periculis animarum obviare volens ... ecclesias ... denuo erexit.
4. opuszczenie zajęć przez magistra na uniwersytecie krakowskim; culpa scholarum neglectarum a magistro universitatis Cracoviensis admissa
ARect II p. 8 (a. 1537) : Budzynsky citatus pro n-a actus in ordine suo.
Ib. infra: magister ... reponet quatuor grossos ... a n-a duarum leccionum.
Ib. p. 10 (a. 1537) : magister ... pro n-a duarum leccionum reponet in octava duos grossos.
ArLit IV p. 284 (a. 1549) : apud extraneos puncta significant diligencias, apud alios n-as.
ARect II p. 255 (a. 1570) : licenciatus iuris monitus ... ut ... reponeret poenam ... pro n-iis, quas plurimas commisit hac hiemali commutatione in praelegendis publicis leccionibus.
Ita ib. saepe,cf. etiam NEGLEGO I 2.
Inde:
kara za opuszczenie wykładu; scholarum omissarum multa
ARect II p. 52 (a. 1539) : magister Benedictus non legit ... legitque per alium ... atque per alium finivit, post datas... n-as... non legit.
Ib. infra: magister Stanislaus ... exercitium Metaphisicae ... per alium legit, post datas n-as ... non legit
.
II. iur. szkoda (strata) spowodowana niedopuszczeniem do wykonania jakiejś pracy; damnum alicui illatum ex labore impedito
ArPrawn X p. 435 (a. 1414) : in causa ... racione n-arum laborum et recepcione pecuniarum precii.
Ib. IV p. 694 (saec. XV) : de pena n-e: cum alicui IIIIor boves violenter fuerint recepti ... pro huiusmodi n-a boum et laborum pro qualibet septimana IIIIor scotos ... satisfacere teneatur.
Ita saepius: occurrit abs. et sq. gen. , v. gr. operis fabrilis ( ZabDziej IV 1 , p. 103, a. 1559). Cf. NEGLEGO II.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)