General
Full Entry
More

NEGO

Grammar
  • Formsnego
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -are, -avi, -atum
Meaning Outline
  • I. infitiari (per abundantiam sequitur altera negatio)
    • α. + Christum a professione Christi deficere (e Vlg. Tit. 1,16 PEREGR. fol. k VIb; FormJ p. 61)
    • β. iur. coram iudice infitiari, praec. accusationem refutare
    • γ.
  • II. + terminum recusare, impertiri nolle.
    • α. + aurem pietatis alicui petitiones abnuere
    • β. + alicui rei vitare, abnuere
    • a. nolle,
    • b. aliquem abnuere,dissentire ab aliquo

Pełne hasło

NEGO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • G.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • L.
  • A.
  • N.
[pass. pro act. ArPrawn X p. 245 (a. 1408) : Johannes ... hoc ... astringit se docere ... super eosdem kmetones, si vellent sibi negari. StPPP XI p. 433 (a. 1563) : omnia negatus est, quod horum omnium nihil locutus est.]
I. zaprzeczać, twierdzić, że nie; infitiari (per abundantiam sequitur altera negatio)
ARect II p. 25 (a. 1537) : nulla ... verba iniuriosa intulisse n-vit.
Cf. supra 658,54 —5 .
Praec.
α. Christum zaprzeć się (wiary w) Chrystusa; a professione Christi deficere (e Vlg. Tit. 1,16 PEREGR. fol. k VIb; FormJ p. 61); simili sensu abs.
FormJ p. 61 : passionis terrore concussus ... ipse Petrus n-vit.
β. iur. zaprzeczać przed sądem (zwł. oskarżeniom); coram iudice infitiari, praec. accusationem refutare
KodWp III p. 236 (a. 1364) : Senczivogius respondit et n-vit de omnibus querimoniis sibi obiectis.
ArPrawn X p. 61 (a. 1398) : Theodricus n-vit contra Hensiliconem fecisse se dampnum in piscibus.
TArch p. 20 (a. 1409) : de ceteris receptis, pro quibus super me conquestus est, n-o sive non cognosco.
Ita vulgo, praec. in formula negare narrata (prout narrantur), cf. supra 598,24 sqq.; praeterea actionem partis adversae ( ArPrawn X p. 425, a. 1414) , testamentum alicuius ( APozn I p. 254, a. 1457) , vituperium militiae ( StPPP VIII p. 771, a. 1399).
γ. phil. distinguitur absolute (opp. in respectu alterius ad aliud: BYSTRZ. ParvLog fol. P IIb) , simpliciter ( id. Elench. fol. q IVa et saepius), universaliter ( id. AnalPr fol. e Ib ), vere ( id. AnalPost fol. g IIb et saepius), secundum rem (opp. secundum vocem: WROCŁ. Dial. fol. B IVa).
Opp.
affirmare ( BYSTRZ. AnalPr fol. a IVb) , concedere ( GŁOG. Anal. fol. PP II a), ponere ( id. Alex. II fol. E VIa ), v. gr. conceptionem ( ib. ), consequentiam ( BYSTRZ. Elench. fol. p VIIIa) , terminum ( id. AnalPr fol. e Ib ).
Locut.
negatio negans cf. supra NEGATIO VII 2 β.
II. odmawiać, nie chcieć udzielić; recusare, impertiri nolle. Occ. (iur. ) terminum :
TArch p. 54 (a. 1409) : ipsum ... de sede iudiciali deposui eo, quod cum coram ipso quendam terminum habui, eundem mihi terminum n-erat.
N. locut.
α. aurem pietatis alicui pozostać głuchym na prośby; petitiones abnuere
PommUrk V p. 32 (a. 1311) : si petitionibus ipsorum aurem pietatis n-remus ... maculam ingratitudinis iudicaremur attemptasse.
β. refl. alicui rei cofać się przed czymś, unikać; vitare, abnuere
DŁUG. Hist. IV p. 689 : Wladislaus rex ... nulli rei periculosae aut difficili in bello et extra se ipsum n-vit.
Occ. i. q.
a. nie chcieć; nolle, v. gr. discipulum alicuius esse ( ARect II p. 107, a. 1545).
b. nie zgadzać się z kimś, odrzucać; aliquem abnuere,dissentire ab aliquo
NIC. POL. p. 70, v. 413 : non sequor, immo n-o medicos.
Constr. adI—I
I: in dicatur obi. a. sq. acc. b. sq. ad :
AKapSąd III p. 358 (a. 1471) : ex adverso pars ad utramque propositionem n-vit.
Ib. p. 347 (a. 1526) : ad alia contenta in propositione n-vit.
c. sq. contra :
StPPP VII p. 440 (a. 1496) : ego n-o contra ipsius propositionem.
d. sq. de :
PommUrk III p. 431 (saec. XIII ex.ex) : monitus est... de ipso theloneo, de quo n-vit.
Cf. supra 659,12 et 15. Occ. sq. de et acc.
GŁOG. ExLog fol. B IIIa : de quocumque n-atur genus speciei, de eodem ... n-atur species illius generis.
BYSTRZ. AnalPr fol. k IIIa : de obliquo per se sumpto nihil possit affirmari vel n-ri ratione sui.
e. sq. pro :
TArch p. 17 (a. 1409) : Iohannes conquestus est, quia sibi Bernardo fideiussit XX marcas ... sed Bernardus n-vit pro dicto fideiussore.
AGZ XVII p. 352 (a. 1497) : Stanislaus ipsum Sigismundum inculpavit, quod sibi eosdem florenos reciperit, pro quibus ille n-vit.
f. sq. (acc. c. ) inf. g. sq. enunt. obi. c. quod :
AKapSąd II p. 70 (a. 1426) : n-vit, quod faceret aliquid dampnum ... in decima.
Ib. p. 91 (a. 1433) : n-vit, quod ipse induceret nobiles.
Cf. etiam supra 658,55 . Indicatur cui a. sq. dat. b. sq. contra, cf. supra 659,14. indicatur quomodo sq. abl. , v. gr. opere ( PEREGR. fol. k VIb) , mente ( BYSTRZ. AnalPost fol. e Va) .
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)