General
Full Entry
More

NATO

Grammar
  • Formsnato
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -are, -avi, -atum
Meaning Outline
  • I.
    • 1. propr. nare, fluere, innatare.
    • 2.
      • a. vadare, vado ingredi
      • b. + pecora lavare in fluvio
      • c. + strues secundo flumine demittere
  • II. transl.
    • 1. aliqua re abundare, affluere (saec. XVI). Occ. trwać w czymś; perseverare
    • 2. diffundi,extendi

Pełne hasło

NATO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • G.
  • Bl.
  • S.
  • NGl.
  • A.
I.
1. propr. pływać, płynąć, przepływać; nare, fluere, innatare.
Constr.
a. sq. ad :
PAUL. CR. p. 157, v. 186 : dum n-at ad thalamos ... tuos.
b. sq. contra :
MARTIN. OP. Marg. fol. g 2b : ferrum securis contra naturam n-vit.
c. sq. cum:
DŁUG. Hist. V p. 37 : per eos fluvios ire et n-re possint cum eorum rebus venalibus.
PAUL. CR. p. 117, v. 66 : cum quibus numinibuset Stygias usque n-bis aquas.
d. sq. in c. abl. e. sq. per. f. sq. sub :
CRIC. p. 39, v. 87 : trans rapidum flumen plenisque n-re sub armis.
g. sq. trans
2.
a. brodzić; vadare, vado ingredi
AGZ XII p. 37 (a. 1438) : homines ... cum rethibus ... simpliciter n-ndo alias «brodzancz» in piscina Stanislai, non in cimba, prandere pisces sint benivoli (cf. ib. infra).
Ib. XIX p. 240 (a. 1482) : piscinam ... piscari debet tragena et sacco ... solum n-ndo alias «brodzacz» (cf. ib. paulo infra piscari posset ... solum pedester alias «brodzacz»).
Cf. NATANTER.
b. pecora pławić; lavare in fluvio
AGZ XIII p. 39 (a. 1437) : dimisit kmethonibus ... per aggeros piscinarum equitare et ... peccora libere adaquare et n-re.
c. strues spławiać (drzewo); secundo flumine demittere
AKapSąd I p. 159 (a. 1496) : kmethones ... non n-ent struges roborum.
II. transl. et in imagine
1. opływać w coś, być pełnym czegoś; aliqua re abundare, affluere (saec. XVI). Occ. trwać w czymś; perseverare
FormJ p. 40 : incorrigibiles indurato corde n-ant in delictis.
2. (mediopass.) rozlewać się, być położonym; diffundi,extendi
AGZ II p. 65 (a. 1415) : paludinem sive lacum ... quod (sic ) tendit sive n-atur circa fluvium Stryi.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)