General
Full Entry
More

MUNIMEN

Grammar
  • Formsmunimen
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -inis
  • Part of Speechnoun
  • Genderneutre
Meaning Outline
  • I. abstr.
    • 1. defensio, praesidium, tutela.
      • a.
      • b.
    • 2. actus ratum habendi, confirmatio
      • α. + sigilli sigillum litteris publicis confirmandis impressum
      • β. + litterarum (scriptorum) confirmationis litterae
  • II. concr.
    • 1. moenia (saec.XV).
    • 2. + fluviale, piscatorium agger in fluvio piscium capiendorum causa exstructus
    • 3.
      • a. arma
      • b. castri praesidium:

Pełne hasło

MUNIMEN, -inis n.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • A.
  • N.
I. abstr.
1. obrona, zabezpieczenie, ochrona; defensio, praesidium, tutela.
Additur per abundantiam
protectionis, firmationis ( KsgHenr p. 31, a. 1259 ; *DokKKr I p. 9, a. 1228 et saepius in arengis bullarum, cf. Th. VIII 1655,68 sqq.). Simili sensu muniminis praesidium ( *RHist XXX p. 286, a. 1525) vel defensio ( PP II p. 199, a. 1450).
Definitur
a. adi. , v. gr. divum (i. Dei PrzMog p. 26 ) , caeleste ( VINC. in AnalCr XI p. 229 ).
b. sq. gen. , v. gr. aquilarum caelestium ( DŁUG. Op. p. 76 ) , vigilationis mariti ( DokMp VI p. 252, a. 1428) , fidorum servitorum ( Tom. III p. 93, a. 1514).
2. zatwierdzenie, uprawomocnienie, nadanie mocy prawnej; actus ratum habendi, confirmatio
DokMp VII p. 104 (a. 1422) : pro m-e harum litterarum ... sigillum ... apponi iussimus.
MatPis I p. 11 (a. 1502) : quod auctoritas principum ... unquam concedit, id m-e suo consuevit roborare (cf. ib. infra illa tamen ... debeant non solum roborari, verum etiam litterarum apicibus et sigillis authenticis perhennari).
Praec. meton.
α. sigilli pieczęć uwierzytelniająca; sigillum litteris publicis confirmandis impressum
CodSil(M) II p. 104 (a. 1212) : sigilli nostri atque capituli m-e robur facto nostro indidimus.
DokMp IV p. 6 (a. 1225) : nostras ... donationes nostri sigilli (ed. nostris sigillis) perpetuo m-e dignum duximus roborandas.
Ita saepissime, imprimis in locut. sigilli munimine confirmare ( KsgŁawKr p. 177, a. 1392) , munire ( AKapSąd III p. 131, a. 1305) , roborare (cf. et passim). Cf. MUNITIO II 2a.
β. litterarum (scriptorum) pisemne potwierdzenie, dokument zatwierdzający; confirmationis litterae
KodWp II p. 3 (a. 1280) : etatis nostre negocia litterarum et testium m-e roborantur.
Ib. III p. 165 (a. 1360) : negocia litterarum ac testium m-e roborata.
IurMas II p. 21 (a. 1474) : suasit sagax sapientum auctoritas scriptorum m-a invenire.
Item
titulorum principum ( ib. p. 20, a. 1474) .
II. concr.
1. obwarowanie, mury; moenia (saec.XV).
2. fluviale, piscatorium zapora na rzece w celu połowu ryb; agger in fluvio piscium capiendorum causa exstructus
PommUrk I p. 421 (a. 1251) : de quo ... m-e fluviali fluvius Wartha terminos tenet ad villam Borek.
KodWp I p. 262 (a. 1251) : m-n quoddam piscatorium in Wartha.
3. singularia ap. DŁUG.
a. uzbrojenie, zbroja; arma
Hist. V p. 245 : Casimirus rex spectabilis et decorus, proelianti accinctus m-e (cf. Hegesippum 5,5,1 ubi legitur proeliari).
b. załoga twierdzy; castri praesidium:
ib. IV p. 354 : Slesiae duces] debiles munitiones et oppida demoliebantur ... fortibus vero addebant m-n.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)