- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- NGl.
- A.
- N.
I.
act.
1.
propr. wskazywać,
pokazywać, okazywać, ukazywać; monstrare,
ostendere, indicare.
Occ.
iur.
przedłożyć, przedstawić (dokument w
sądzie); ostendere (litteras publicas in iudicio)
KsgLub p. 77 (a. 1453) : procurator ... domine m-ns procuratorium dixit.
AGZ XIX p. 130 (a. 1501) : quas literas ad prefatas villas spectante coram iure monstro et m-o.Ita saepius. Glossa Pol.
AGZ XII p. 405 (a. 1472) : Johannes ... per suum procuratorem ... m-vit alias «obyavyl» cittacionem coram iudicio cf. KsgLub p. 107, a. 1487et saepius).
Item
pignus :
ArPrawn V p. 407 (a. 1398) : primum iudicium, in quo m-vit Iohannes scultetus pignus sibi obligatum ab aurifabro (cf. etiam ib. infra ).
2.
transl.
a.
oznajmiać, obwieszczać, podawać do publicznej
wiadomości; notum facere, declarare,
docere.
Praec.
α.
confessionem
sim.:wyjawiać, zdradzać;
patefacere, prodere
ArHist V p. 225 (saec. XIV med.) : si aliqui ... sacerdotes m-erint confessionem sibi confitentium verbo, signo vel nutu.
AGZ XI p. 287 (a. 1446) : inculpaverant plebanum, quod m-ret confessionem in predicando.Ita saepius.
β.
peccata
wyznawać;
confiteri.
γ.
sententiam
sim.:ogłosić, wydać;
proferre.
b.
zeznawać, oświadczać, dowodzić (zwł. przed
sądem); profiteri, declarare, approbare (praec. coram iudice)
ArPrawn V p. 407 (a. 1398) : Cegeler m-vit super domum Henrici ex parte pecuniarum. Ib. infra in quo iudicio m-vit Leistsinder domum Lichtenwalt sibi esse obligatam in VII fertonibus.
StPPP II p. 583 (a. 1449) : Iohannes de Brzesze cum ... regina ... Polonie m-erunt coram dominis colloquio presidentibus.Ita saepius. Glossa Pol.
AGZ XVIII p. 115 (a. 1475) : Dobeslaus ... coram iure m-bat alias «obyawyal» mortem fati Iaczko dicens, quod est mortuus.
c.
udowodnić, uczynić oczywistym, wykazać; probare,
explicare, docere (praec. in
textibus phil. ).
II.
pass. et refl.
1.
ukazywać się, objawiać;
patefieri, cognitioni se
praebere.
Eodem sensu act.
BRUNO Qfr p. 424 (= 77, 30 K.) : ut bonitas Dei hominibus m-ret.
DokMp VIII p. 350 (a. 1356) : contra que in nostro regno clamor ascendit et insinuacio m-vit.Ita saepius. Cf. Th. VIII 305, 10.
2.
zjawiać się gdzieś, stawić się; apparere, oculis alicuius se praebere, praesentari
(praec. coram iudice)
StPPP IX p. 154 (a. 1495) : m-erunt se alias «obyavyly» coram iudicio bannito.
AGZ XVI p. 264 (a. 1496) : nobilis Johannes ... m-vit se cum procuratorio ex parte magnifici Stanislai.
Ib. p. 439 (a. 1513) : Barbara per suum procuratorem iudicio m-ta est.
Tom. V p.. 312 (a. 1520) : ut ... se una cum nobilitate ... capitaneo ... m-et et presentet.
3.
zeznawać, oświadczać; testari, docere
AGZ XVIII p. 311 (a. 1491) : Anna ... m-bat se alias «obyawyla szye», quia ponebat pecuniam pueris suis.
AUnii p. 300 (a. 1569) : Stanislaus ... veniens personaliter m-tus est, quod ipse cum aliis indigenis ... iuramentum ... praestare ... non potuit.
Constr.
ad
I—II:
indicatur cui (quo)
a.
sq.
dat.
b.
sq.
coram
et 26 et saepius.
c.
sq.
in
c.
acc.
ArPrawn VI p. 180 (a. 1554) : eos servos in curiam regis non m-ns.d. sq. in c. abl.
GŁOG. Phys. fol. A IIb : hoc m-atur in his, qui timentes sunt ex corporis sui dispositionibus.Indicatur quid a. sq. acc. (c. inf. ). b. sq. enunt. obi. c. quod (quia).
N.
c.
quatenus :
KodWp V p. 504 (a. 1430) : possunt ... capitulo ... publicare et m-re pro supplecione, quetenus ... vicarios ad suppletionem compellerent.c. sq. super supra 85,21. d. etiam abs.