General
Full Entry
More

MANIFESTUS

Grammar
  • Formsmanifestus
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -a, -um
  • Part of Speechadjective
Meaning Outline
  • I. iur.
    • 1. i. q. manifestatus.
    • 2.
      • a. + factum recens, in actu deprehensum
      • b. publicus, legitimus
  • II. clarus, patens, evidens, perspicuus, notus.
    • 2. + luci expositus, obiectus

Pełne hasło

MANIFESTUS, -a, -um
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • A.
  • N.
I. iur.
1. (de hominibus) pochwycony,zatrzymany, zwł. na jakimś występku; i. q. manifestatus. Glossa Pol.
ArLit VII p. 508 (a. 1556) : piscator in praefatis carceribus est m-us alias «lyczowan».
2. de rebus
a. factum sim. uczynek tzw. gorący, tj. ujawniony w chwili popełnienia; recens, in actu deprehensum
AGZ XI p. 51 (a. 1430) : qui reprehensus est in facto m-o et presentatus super castrum.
ŁASKI ComPriv fol. 1901 : m-um factum ibi est, ubi vir cum furto aut preda captiuus ad iudicium deductus fuerit cum clamore etc.
Ita saepius. Glossae Pol.
GLc p. 11 : «lyczowany skvtek» uel «gorącza rzecz lyczowana, licze» vel «jawni uczynek» m-um factum (cf. ib. p. 10 et GLw p. 234).
GLcerv p. 626 : m-um est manuale factum, «gorący vczynek».
b. urzędowy,publiczny; publicus, legitimus
KodWp II p. 7 (a. 1288) : ne ... super eadem donatione tam solempni et m-a ... quippiam questionis oriatur.
DokMp I p. 44 (a. 1334) : donationem ... nostri sigilli munimine decrevimus roborari cum appensione m-a.
II. jawny, widoczny, oczywisty, wyraźny, znany; clarus, patens, evidens, perspicuus, notus. Glossa Pol.
GLcerv p. 628 : m-um dicitur, quod patet pluribus, sed non omnibus, «jawna rzecz», notorium autem, quod omnibus.
Occurrit in iuncturis manifestum est (vulgo), item in manifesto est ( Dogiel IV p. 232, a. 1525), immo ad manifestum esse ( JAC. PAR. RefEccl p. 16 ).
Praec. phil. v. gr.
consequentia ( MatFil II p. 18, saec. XV med.) , diversitas ( BYSTRZ. Top. fol. q IIIb) , falsitas ( GŁOG. ExLog fol. 8b ) , opinio ( ib. fol. 126b ), principium ( id. Anal. fol. 26b ).
Additur
ad sensum ( BYSTRZ. ParvLog fol. B Ia) , certe et indubitanter ( id. Top. fol. p IVb ).
2. (singulare) luci wystawiony na działanie światła; expositus, obiectus
VITELO Opt. p. 180 : quando lux inciderit superficiei ... corporis, partes ... praeminentes erunt m-ae luci et discoopertae.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)