General
Full Entry
More

LOCUTIO

Grammar
  • Formslocutio, locucio, loqucio, loquucio,
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -onis
  • Part of Speechnoun
  • Genderfeminine
Meaning Outline
  • I.
    • 1. actus loquendi, sermo.
    • 2. sermo certae cuiusdam nationis proprius (saec. XV)
  • II.
    • 1. actus alloquendi, colloquium.
    • 2. iur.
      • a. verba coram iudice prolata
      • b. vindiciae
      • c. pactum
  • III.
    • 1. eloquendi genus, elocutio.
    • 2. verborum structura.
      • α. + pluralis pluribus destinata
      • β. phil.

Pełne hasło

LOCUTIO, -onis f. scr. locucio,,loqucio,,loquucio
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • L.
  • N.
  • O.
I.
1. mówienie, mowa; actus loquendi, sermo.
N. locut.
locutio est (de aliqua re) : GOST. in
MatFil XI p. 51 : in hac conclusione l-o est de anima quoad esse eius (cf. ib. p. 139).
Occ. mala (super aliquem) obmowa; calumia
Ztschr. LXXI p. 187 (a. 1318) : accusati fuerunt ... de mala 1-e ... super consules et cives.
2. mowa, język (jakiegoś narodu); sermo certae cuiusdam nationis proprius (saec. XV).
II.
1. odezwanie się (do kogoś), przemowa, rozmowa; actus alloquendi, colloquium.
N. constr.
a. sq. ad :
AKapSąd III p. 107 (a. 1506) : inter 1-es ad puellam ... mater ... rogavit testem.
Cf. Th. VII 2,1608,81 sqq. b . sq. cum :
AKapSąd III p. 346 (a. 1526) : ne ... cum dicta nobili ... clandestinas 1-es ... et visiones habeat.
Cf. Th. 2,1069,10.
2. iur.
a. oświadczenie składane przed sądem; verba coram iudice prolata
AGZ XVII p. 131 (a. 1477) : Voythaszek ... luit penam ... quia impedivit 1-em procuratoris ... Iwankonis.
b. zgłoszenie pretensji sądowych; vindiciae
StPPP IX p. 113 (a. 1480) : Nicolaus ... intromisit se erga ... Bartholomeum ... et ideo ... luit penam racione 1-is minus iuridice.
Cf. ALLOCUTIO et LOQUELA II 1.
c. umowa; pactum
KsgLub p. 105 (a. 1486) : granicies sippavimus ... de consensu ambarum partium per amicabilem 1-em (ed. locacionem) et compositionem.
Cf. COLLOCUTIO et LOQUELA II 3.
III.
1. sposób mówienia, styl; eloquendi genus, elocutio.
Distinguitur
communis ( DŁUG. Hist. I p. 30 = I p. 91 ed. nov. ; WROCŁ. EpitConcl fol. E IIa) ;, elegans et venusta ( AAlex p. 448, a. 1504). Porro consueta et propria ( BYSTRZ. Top. fol. q VIIb ; ;opp. impropria: WROCŁ. EpitConcl fol. b Ia) , metaphorica, tropica ( ib. simili sensu transsumptiva: DŁUG. Op. p. 567 ) , item expressiva (syn. emphatica: WROCŁ. EpitConcl fol. b Ia).
Dicitur de
locutionis figuris ( GŁOG. Alex. II fol. C Vb).
2. wypowiedź, wyrażenie; verborum structura.
N.
α. pluralis skierowana do większej liczby osób; pluribus destinata
FormJ p. 41 : adulatorius ... sermo est pluralis l-o, singulariter vero ad singulos verba lata adulacionis oleum non sapiunt.
Lites II p. 173 (a. 1412) : pluralis l-o duorum numero ad minus debeat esse contenta.
β. phil. vera ( BYSTRZ. ParvLog fol. D IIb et saepius); opp. (simpliciter) falsa ( WROCŁ. EpitConcl fol. t VIa) .
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)