- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- L.
- A.
- H.
- Ha.
- N.
- K.
- O.
I.
1.
propr. przysięga
(jako środek dowodowy w
postępowaniu sądowym lub jako uroczyste zobowiązanie się do czegoś); ius
iurandum, sacramentum (quo in
iudicio aliquid probatur vel quo
quis se aliquid facturum obstringit).
Glossae
Pol.
AGZ XV p. 58 (a. 1466) : ad faciendum seu ad producendum id i-um alias «ku roszkazanyv y przewyedzyenyv przyszyagy».
GLb p. 54 : i-um promissorium «slyvb».
GLcerv p. 611 : i-um quod et iusiurandum et sacramentum dicitur «przysięga».
Locut.
verbales sollemniores
a.
iuramentum complere (
AGZ XI
p. 200, a.
1442)
, dare (inter se:
MARTIN. OP. Marg. fol. c IIIb
;
KodMp IV
p. 261, a.
1431
;et saepius), (de-,
re-) ferre (
StPPP
VIII
p. 142, a.
1385
;
ib. VII
p. 490, a.
1411
;
AGZ XVI
p. 256, a.
1494
et saepius), (de-, re-)
ponere (
DokKujDobrz
p. 16, a.
1368
;
AGZ XV
p. 459, a.
1470
et saepius), dicere (
Lites I
p. 93,
a. 1339)
, emittere (
AKapSąd II
p. 452, a.
1477)
,
exhibere (
KodMaz(K)
p. 411, a.
1236
et saepius),
explere (
CorpJP III
p. 461, a.
1519)
, facere
(
KsgŁawKr
p. 132, a.
1375
;
KsgRachKr II p. 64, a. 1385 et saepius; in manibus alicuius:
AKapSąd III p. 170, a. 1513 ; per verba aliqua:ArHist VI p. 139, a. 1514) , habere ( KsgMaz I p. 71, a. 1407 ; KodMp II p. 267, a. 1329 et saepius), iurare ( KsgRachKr II p. 32, a. 1371 ; KsgZPozn p. 2, a. 1400 et saepius; simili sensu sub iuramento: AnnMP p. 8, a. 1245 ; opp. periurare: PrPrz p. 85, a. 1411) , narrare ( JusPol p. 20, a. 1264 ; AGZ XII p. 156, a. 1447 ; seu praedicare: VL p. 337, a 1505) , parare ( KsgKaz p. 64, a. 1375 ; ib. p. 387, a. 1396 ;et saepius), patrare ( Lites II p. 148, a. 1413) , peragere (alicui: KsgPrzem I p. 190, a. 1430 ; Dogiel IV p. 178, a. 1470) , per(pro-)ducere ( StPPP I p. 273, a. 1377 ; AGZ XIV p. 317, a. 1451 et saepius), perficere ( ŁASKI ComPriv fol. 186a ) , porrigere ( AGZ XIV p. 281, a. 1449) , praesentare ( KsgŁawKr p. 90, a. 1372) , praestare ( KodWp II p. 25, a. 1290 ; Lites (Ch) I p. 10, a. 1320 et saepius; ad sacras scripturas: DokLub p. 178, a. 1408 ; simili sensu iuramenti praestitio: DokKKr I p. 207, a. 1395 et saepius), producere ( TPaw IV p. 775, a. 1400 ; ib. p. 102, a. 1403 ;et saepius), pronuntiare ( KsgGrWp II p. 147, a. 1398 ; KsgCzer p. 23, a. 1409 et saepius), reddere ( KsgPrzem I p. 123, a. 1423) , subire ( StPPP IV p. 21, a. 1320 et saepius).
Item
(medio) iuramento aliquid (af)firmare (
KodWp I
p. 88, a.
1217
;
Lites II
p. 235,
a. 1239
;
ib.
p. 255,
a. 1289
;et saepius), approbare (
KsgŁawKr
p. 296,
a. 1396)
, declarare (
AKapSąd III
p. 221,
a. 1423)
, deponere (
RotPozn
p. 397,
saec. XIV
med.)
, deferre (
ZabDziej II
p. 14,
a. 1482)
, docere (
StPPP VIII
p. 460,
a. 1398)
, se expurgare (
LiegnUB
p. 16, a.
1301)
, iurare (
StPPP VIII
p. 232,
a. 1388
et saepius), polliceri (
KodUJ IV
p. 159,
a. 1535)
, respondere (
Lites II
p. 235,
a. 1238
;
AKapSąd II
p. 844,
a. 1525)
, se stringere (
DŁUG. Hist. IV
p. 387
)
, denique cum
(medio) iuramento equitare (
StPPP
VIII
p. 697,
a. 1399
et
ib.
p. 764
)
, praestare (super aliquo infra 1124, 43).
Opp.
iuramento aliquid evadere (
StPPP VIII
p. 199,
a. 1386
et saepius; item
aliquem
ib.
p. 374,
a. 1394
;
NieznHer
p. 5,
a. 1403
;
;simili sensu per iuramentum:
StPPP
VIII
p. 235,
a. 1388)
.
β. iuramentum alicui
adiudicare (
CracArt II
p. 523,
a. 1529)
, concedere (
KodMp III
p. 107,
a.
1356)
, dare (
KodPol III
p. 34,
a. 1238)
, indicere (
PP II
p. 126,
a. 1451
; simili sensu iuramenti indictio:
StPPP
VIII
p. 670,
a. 1399)
, ordinare (
SchlUrk II
p. 414,
a. 1289)
, praefigere (
ZabDziej III
p. 107,
a. 1491)
, proponere (
StPPP
VIII
p. 22,
a. 1377),
item aliquem ad iuramentum (ad)mittere (
AnnMP
p. 39,
saec. XIII ex.ex
;
ArPrawn IV
p. 331,
saec. XIII med.med)
;.
γ. iuramentum ab aliquo capere
(
ArSang V
p. 293,
a. 1537)
, exigere (
MIECH. Chr.
p. 253
;
Tom. XV
p. 208,
a. 1533)
;, recipere (
Lites I
p. 93,
a. 1339
;
KsgŁawKr
p. 184,
a. 1392)
, sumere (
ArHist III
p. 48,
a. 1408)
, suscipere (
WilkLub
p. 1,
a. 1408),
item (at)temptare (
KsgGrWp I 93, a. 1390
et saepius).
δ. iuramentum alicui abolere (
CodEp III
p. 320,
a. 1481)
, dimittere (
StPPP
VIII
p. 513,
a. 1398
;
ib.
p. 489,
a. 1398),
relaxare (
PP II
p. 126,
a. 1451
;
Dogiel V
p. 154,
a. 1480
et saepius), parcere (
StPPP
VIII
p. 660,
a. 1399)
,
item a iuramento aliquem absolvere (
IurMas II
p. 136,
a. 1511
;
Tom. XV
p. 16,
a. 1533
et saepius),
(a) de iuramento (liberum) dimittere (
StPPP
VIII
p. 478,
a. 1398
;
ib.
p. 608,
a. 1398
;
ib.
p. 513,
a. 1398)
;.
Constr. indicatur qua de re
a.
sq.
gen.
Lites I p. 30 (a. 1320) : i-a fidelitatis, que cives de Gdanczk ... prestiterunt.
KodKKr I p. 177 (a. 1325) : plenam ... potestatem ... i-um calumpnie et de veritate dicendi.
StPPP II p. 766 (a. 1470) : in termino peremptorio ... prestare debuit j-a dilacionum, scilicet vere infirmitatis.Ita saepe.
b.
sq.
de :
Lites (Ch) I p. 9 (a. 1320) : i-um de calumpnia seu malicia ac de veritate dicendum.
PrzywKr p. 16 (a. 1425) : homagium et de fidelitate i-um.
CodEp III p. 167 (a. 1472) : fecerunt i-um de pace tenenda.Ita saepius.
c.
sq.
pro :
StPPP VIII p. 39 (a. 1381) : habet prestare i-um ... contra Clementem ... pro turpibus verbis.
Ib. p. 608 (a. 1398) : i-o pro XXX marcis et pro deletione contumacie.
RotKal p. 72 (a. 1401) : facere i-um pro 1 marca.Ita saepius.
d.
sq.
super
(c.
acc.
vel
abl.
)
StPPP II p. 124 (a. 1401) : super calumpnia j-um prestitit.
Ib. VII p. 490 (a. 1411) : detulit i-um decisorium super nouem marcis.
AKapSąd II p. 870 (a. 1423) : dominus officialis exegit solitum i-um a Paulo ... super non dando auxilio.Ita saepius.
e.
sq.
enunt.
obi.
c.
quod:
StPPP VIII p. 513 (a. 1398) : i-um faciet contra Jaschonem ... sic, quod etc.Ita vulgo.
Item sq.
quia :
AGZ XIX p. 335 (a. 1462) : principales ... quia ... vere infirmabantur, prestabunt i-o.Indicatur cui (adversus quem) iuramentum praestatur
a.
sq.
adversus :
ArPrawn X p. 41 (a. 1395) : datur terminus ... Petrassio ... ad iurandum triplex i-um adversus dominam Lubarctam.
b.
sq.
contra :
StPPP VIII p. 366 (a. 1394) : terminus i-i domino Jacussio ... contra ... episcopum ... pro apibus.
KsgKaz p. 387 (a. 1396) : Schuz habet parare duo i-a contra Mikolay.
StPPP VIII p. 513 (a. 1398) : i-um faciet contra Jaschonem.Ita saepius.
c.
sq.
erga :
StPPP VIII p. 216 (a. 1387) : terminum pro i-o erga Paulum kmethonem.
KsgPrzem I p. 188 (a. 1430) : i-um debet facere erga Joannem.
KsgCzer p. 255 (a. 1421) : deponens j-um erga Joannem ... cum uno teste.
d.
sq.
post :
IurMas III p. 294 (a. 1448) : testes quilibet eorum seorsum post praeconem (i. praecone praedicente ) praestabunt i-a.
e.
sq.
super:
KsgGrWp II p. 147 (a. 1398) : Nemir pronuntiavit i-um super Nicolaum ... pro quatuor wlneribus.
OrtWp p. 9 (a. 1451) : famulus est propinquior super suo domino i-o prestare.
2.
meton. przysiężne, tj. opłata
uiszczana przy składaniu
przysięgi; pecunia a iurantibus in
iudicio solvi solita
KodMp II p. 267 (a. 1329) : omnia i-a ... aduocatus ... in perpetuum habebit et possidebit.
PomnLw I p. 104 (a. 1388) : Pharner iure acquisiuit, quod Kuncko ... nullas pecunias neque i-a imponere et in absentia ipsius potest acquirere.
DokMp I p. 338 (a. 1405) : scultetus habebit tercium denarium cuiuslibet iudicati totumque i-um ad ipsum derivabit.Ita saepius. Eodem sensu denarius iuramenti ( DokKujDobrz p. 32, a. 1317 ; DokMp V p. 6, a. 1401 et saepius) Glossae Pol.
KodPol II p. 409 (a. 1425) : omnia i-a alias «przissasna» ex quibusdam causis ... per ipsum advocatum habenda (cf. DokMp VII p. 273, a. 1429; PP VI p. 74, a. 1432; FrKanc p. 26, a. 1439).
DokMp V p. 90 (a. 1409) : clerico ... hortum et solucionem i-orum alias «oprawne» incorporamus nunc et in evum.
II.
umowa (potwierdzona przysięgą); pactum (iure iurando
firmatum), sponsio
ZabDziej I p. 33 (a. 1419) : causas, quas agebat pro quibusdam i-is per ipsum contractis cum Petro.
MazZHerb p. 62 (a. 1467) : facias i-um cum eisdem, dominus habebit satis.