General
Full Entry
More

INVESTIGO

Grammar
  • Formsinvestigo
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -are, -avi, -atum
Meaning Outline
  • I. propr.
    • 1. vestigiis alicuius insistere, insequi aliquem
    • 2. fugientem assequi adoriri, aggredi, invadere
  • II. transl.
    • A.
      • 1. quaerere, appetere, persequi, v. gr.
      • 2. exquirere, explorare, scrutari.
      • 3. sciscitari, perquirere, v. gr.
    • B. + aliquem examinare, interrogare
  • III.
    • 1. iur. iure persequi
    • 2.
      • a. + sententiam de iure consulere (iudicem superiorem)
      • b. + investiendi) in possessione collocare

Pełne hasło

INVESTIGO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • Th.
  • Bl. (-or),
  • S.
  • A.
[pass. pro act. , cf. infra 9 et 1005,9 et Th. VII 2,168,42 sqq.]
I. propr.
1. iść (lub jechać) w ślad za kimś, gonić, ścigać; vestigiis alicuius insistere, insequi aliquem
TPaw III p. 211 (a. 1391) : non protuli ... turpia verba nec eum ... i-ui ad suam domum gladio nudo vel euaginato.
KodPol IV p. 42 (a. 1448) : illos maleficos ... insequi, i-ri, arestare tenebimur.
Ita saepius.
Constr. sq. acc. et
a. ad, cf. b. sq. de:
AGZ XVI p. 367 (a. 1505) : Zavyscha cum fratribus suis ... i-verunt homines ipsius Pauli de silvis ipsius.
N. locut.
vestigio arduo ścigać winnego natychmiast po dokonaniu przestępstwa; reum insequi crimine recenter commisso
StPPP VII p. 405 (a. 1456) : deceptorem meum i-ui arduo uestigio ... ad curiam.
Simili sensu meton.
vestigium :
AGZ XIV p. 404 (a. 1454) : ministerialis usque ad curiam ... vestigium i-vit et fenum, quod in vestigio invenit, coram iudicio ostendit.
2. dogonić, dopaść; fugientem assequi
ChrHP p. 512 : persecuti sunt eum ducem et i-tus est inter montes prope civitatem ... et interfectus est.
StPPP II p. 629 (a. 1453) : fugauit ... Mathiam unum miliare et i-uit ipsum in villa sua.
Glossa Pol.
AGZ XV p. 361 (a. 1498) : i-ndo ipsum familiarem alias «vgonywszy go» ... intulisti sibi ... vulnera.
Inde i. fere q. napastować, napadać, zaczepiać; adoriri, aggredi, invadere
StPPP VII p. 117 (a. 1384) : pena ... quia i-uerunt ministerialem ... in citacione et Staskonem actorem.
Ib. p. 184 (a. 1386) : terminum ... quod ipsum in uia i-uerunt confusse.
PrPol p. 243 (a. 1398) : officialem in citacione i-uerunt conantes eum interficere.
II. transl.
A. aliquid
1. szukać czegoś, dążyć, starać się o coś; quaerere, appetere, persequi, v. gr. occasionem pugnandi ( DŁUG. Hist. I p. 480 = II p. 246 ed.nov. ).
2. poszukiwać myślą, dochodzić, badać, dociekać; exquirere, explorare, scrutari.
Additur
assidua consultatione ( DŁUG. Op. p. 32 ).
Praec. phil., v. gr.
scientiam (rei per quaestiones scientificas: GŁOG. Anim. fol. B IIIa) , veritatem ( id. ExLog fol. 60b et passim), distinctionem ( BYSTRZ. Log. fol. q Ia) , definitionem (animae ex sex divisionibus: STOB. Parv. fol. G Ib), cett.
3. zapytywać o coś, dowiadywać się; sciscitari, perquirere, v. gr. consensum alicuius ( DŁUG. LibBen II p. 399 ).
N. constr. sq.
ab:
Tom. VI p. 51 (a. 1522) : indecens est, ut ... maleficia in nos ... commissa non possimus ab illis Iudeis i-re, que ipsi ... sua sponte propalare deberent.
Constr. ad
1—3: a. sq. acc. b. sq. circa:
PEREGR. fol. c Ib : licet autem i-re circa istam nativitatem Christi, licet non perfecte, aliquo tamen modo perscrutabilis est.
c. sq. de. d. sq. enunt. interrog.
B. aliquem wypytywać, przesłuchiwać; examinare, interrogare
DŁUG. Hist. IV p. 348 : virgines ... de scelere thori violati diligentius i-tae sunt.
StPPP XII p. 498 (a. 1534) : illis sociis sceleris cognitis et per inquisitionem i-tis, punire eos mandaverunt.
Cf. Th. VII 2,168,75 sqq.
N. constr. sq.
de :
ARect I p. 556 (a. 1515) : principalem suum ... de hoc i-ri et querere.
III.
1. iur. t.t. dochodzić czegoś drogą sądową; iure persequi
PomnLw I p. 19 (a. 1383) : creditor hereditatem ipsius debitoris ... potest ... vendere ... tanquam pignus i-tum ac iure acquisitum.
KsgGrWp I p. 81 (a. 1389) : si ... peccoribus non solverit, tunc in suis bonis eandem pecuniam i-re debet vel in solo creditor.
TPaw III p. 393 (a. 1397) : Dirslaus ... debetur i-re super fideiussorem (potius fideiussores) pecuniam, quam sibi fideiusserunt.
Ita passim saec. XV, praec. pecuniam, debitum sim.
Iuxta posita
acquirere ( StPPP II p. 297, a. 1425 et saepius), conquirere ( ib. p. 930, a. 1498) , repetere ( ib. p. 161, a. 1405 et saepius).
Constr. sq. acc. et
a. in c. abl. , cf. supra 16 et
StPPP II p. 161 (a. 1405) : Clemens ... pecunias suas ... in patrimonio ... Iohannis conspicere et repetere et i-re habebit.
Ita saepius. b. super cf. et
APozn I p. 42 (a. 1438) : Zophia ... viginti marcas suas in eisdem bonis ac eciam super dotalicio ... Margarethe ... acquirere potest et i-re.
2. singularia
a. sententiam iudicis: zwrócić się o orzeczenie (do sądu wyższej instancji); de iure consulere (iudicem superiorem)
KodPol II p. 816 (a. 1401) : si ... scabini ... sentenciam ibidem in suo judicio ... non possent invenire, tunc in Radzeow eandem i-re tenebuntur.
b. (fungitur vice vocis investiendi) wwiązać, tj. wprowadzić w posiadanie; in possessione collocare
KsgGrWp II p. 138 (a. 1397) : Stanislaum debet innodare seu i-re in Gromadno in tribus marcis puri census.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)