General
Full Entry
More

INSILIO

Grammar
  • Formsinsilio, insalio
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -ire, -ui et -ivi et -ii
Meaning Outline
  • I. intrans.
    • 1. propr.+ in saliendo inire, incidere, impetere. de spiritu Dei animam occupante (saec.XV).
    • 2. transl.+ hostiliter aggredi, incurrere, irruere, invadere.
  • II. trans.
    • 1. saliendo aliquo inire, praec. equum ascendere.
    • 2. aggredi, irruere
    • 3. attingere, contingere

Pełne hasło

INSILIO s. INSALIO, -ire, -ui et -ivi et -ii
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • A.
  • N.
I. intrans.
1. propr. skoczyć, wskoczyć, wpaść, rzucić się na (w) coś; saliendo inire, incidere, impetere. Occ. sq. in c. acc. (personae) ogarnąć; de spiritu Dei animam occupante (saec.XV).
2. transl. rzucać się, napadać na kogoś (coś); aggredi, incurrere, irruere, invadere. Additur hostiliter :
DŁUG. Op. p. 320 : Valachorum ... natio ... frequenter in oppidum Antiquae Sandecz hostiliter ... i-bat.
Constr. ad 1—2:
a. sq. dat. b. sq. abl. c. sq. contra :
ModlWW p. 12 : distrue ... dolum, quo contra me i-unt.
ARect I p. 186 (a. 1482) : baccalarius i-yt contra eundem eumque per crines traxit.
d. sq. de et super :
MARTIN. OP. Serm. p. 470 nlb. : i-ijt de sepulcro illius bufo ... super ... pavimentum.
e. sq. in c. acc.
II. trans.
1. wskakiwać (zwł. na konia), wpadać, przyskakiwać dokądś; saliendo aliquo inire, praec. equum ascendere.
2. napadać; aggredi, irruere
KADŁUB. p. 84 : latrunculi Polonie conterminia manu valida i-unt.
ChrMP p. 495 (= p. 28, 23 Kiirb.) : Maritimorum exercitus valida manu fines Poloniae i-unt.
AAlex p. 548 (a. 1506) : filii czaris Tartarie ... nuper subito i-erant dominium ... nostrum.
Cf. Th. VII 1,1910,78— 80.
3. dochodzić do czegoś (o kopcach granicznych); attingere, contingere
VL p. 119 (a. 1436) : quando limes ille fluvium Notesz et Birzwennik i-et, ipse fluvius Bierzwennik medius erit limes perpetuus inter regnum Poloniae et terras Novae Marchiae.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)