- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- A.
- L.
- A.
- N.
- K.
I.
propr. obniżyć,
zniżyć, spuścić, pochylić;
humilem reddere, demittere, deflectere,
inclinare.
Praec.
refl. pochylić się,
skłonić, uklęknąć; se inclinare (per
adorationem), genua flectere
StSyn IV p. 33 : fideles ad benedicciones episcoporum se h-ent, genua flectant et saltim capita reverenter inclinent.
DŁUG. Op. p. 129 : multitudo se ad illius pontificis benedictionem supplex et procliva in genua h-bat.Ita saepius.
II.
transl.
poniżyć, upokorzyć, ugiąć,
podporządkować; humilem, abiectum ac vilem facere, animum alicuius
comprimere, frangere,
subicere.
Glossa
Pol.
:
Sprawozd. KomJęz. I p. 307 (saec. XV med.med) : nos portavimus eum leprosum percussum a Deo et h-tum «poniszonego» [(e Vlg. Is. 53,4).]Praec. refl. vel mediopass.: uniżyć się, upokorzyć, zwł. publicznie i prosić o przebaczenie; demisse de se cogitare, se submittere, praec. publice veniae impetrandae causa.
N.
α.
virginem
zhańbić;
vitiare, stuprare
(iuxta ponuntur devirginare, impraegnare:
AKapSąd III
p. 66, a.
1497).
β.
abstr.
ŁASKI ComPriv fol. 195a : iudex debet omnes iniurias h-re et iusticiam confortare.Cf. Th. VI 3102,12.
γ.
feudum (scutum)
ŁASKI ComPriv fol. 254b : quando dominus scutum suum h-at per homagium, omnium hominum suorum perdidit feudum et vasallorum, si sibi non sit proprium et ipsi vasalli feudum recipient a domino alciore, aut ipsis condet ad parem primi domini; idem faciet vasallus, si dominus feudum h-et et ipsum ab inferiore recipiat, quam sit primus.
Constr.
a.
sq.
dat.
b.
sq.
abl.
DŁUG. Op. p. 105 : abstinentiis orationibusque divinitati se h-ns.
Id. Hist. I p. 72 (= I p. 131 ed. nov.): Wanda superbam belli denuntiationem ... victricibus armis h-tura.Cf. Th. VI 3101,39. c. sq. coram :
RHist XXIII p. 158 (a. 1456) : rector ecclesie ... obligauit se h-ri duliace coram venerabili ... archidiacono.Cf. Th. VI 3102,5; 3103,10. d. sq. in c. abl. e. sq. sub c. abl.
KodWp I p. 558 (a. 1249) : h-ri volumus sub potenti manu Dei [(alluditur ad Vlg. Iud. 3,30; 1 Petr. 5,6)].Cf. Th. VI 3102,4; 3103,7 sq.
N.
part.
perf.
humiliatus,,
-a, -um
loco adi. : pokorny, skromny, budzący szacunek swą
skromnością;
humilis, verecundus,
modestus
VAdAnt p. 24,6 : statuit ... dominum apostolicum cum h-to antistite ... conuenire.Cf. HUMILIS II 3. HUMILITAS I.