- F.
- Th. (lectio
- dubia),
- Bl.
- S.
- B.
- L.
- H.
- N.
I.
wdzięczność, chęć odwzajemnienia się; animus gratus, mens
(voluntas) grata, beneficii(-orum)
memoria
CodVit p. 423 (a. 1418) : pro quibus subsidiis vestrae fraternitati virtus suadet g-is numerosas gratiarum referre acciones.
PP II p. 6 (a. 1431) : volentes ... principi ... Semouito ... ingenti g-e ... inter motus bellicos ... viriliter ... nobis assistenti grata vicissitudine respondere.
CodEp III p. 35 (a. 1448) : ad recognoscendum ... huiusmodi vestre paternitatis beneficia et ad designandum g-em meam mitto vestre paternitati munus exiguum.
Ib. p. 64 (a. 1453) : dignum duximus ... eis hanc, quam actu et opere veluti athlete fideles in nos exhibuerunt sinceritatem et constanciam, g-e nostra... compensare.Ita vulgo saec. XV—XVI.
Iuxta ponitur
beneficii memoria (
KodUJ II
p. 253,
a. 1467).
Additur
iusta, merita (
KodWp II
p. 184,
a. 1299
;
DŁUG. Hist.
I p. 99 = I
p. 159
ed.nov.)
, reciproca (
KodKrak
p. 263, a.
1476).
N. locut.
α. gratitudinem (alicui) impendere,
rependere (
DŁUG. LibBen III
p. 301
;
GŁOG. Phys. fol. c
3a)
;, prae se ferre (
Tom. XIV
p. 339, a.
1532)
,
item gratitudinis notam monstrare (
DŁUG. LibBen I
p. 270
).
β. vicibus gratitudinis alicui
respondere(
Dypl Mog
p. 126, a.
1456)
, vicissitudinis
gratitudine compensare (
KodKrak
p. 263,
a. 1476).
γ. gratitudine vincire (
ArPrawn VI
p. 77,
a. 1530)
.
II.
1.
łaskawość, życzliwość, przychylność, miłość;
benignitas, benevolentia, propensa in aliquem voluntas, amor
KodKKr I p. 133 (a. 1294) : nos ... ecclesiam et episcopatum Cracouiensem ... digne venerationis affectu et speciali g-e fauorabiliter prosequentes ac colentes.
KodMp III p. 196 (a. 1295) : nos monasterium idem ... pronis affectibus, intima g-e prosequimur.
KodWp II p. 184 (a. 1299) : volens tanquam gratus filius grate matri pro g-e merita g-e respondere.Ita vulgo usque ad saec. XVI.
Syn.
et iuxta posita
(benevolus) favor (
Dogiel I
p. 54, a.
1507
; et beneplacitum:
Tom. XV
p. 47, a.
1533)
, gratia (
ib.
).
Dicitur
fraterna (
ZabDziej III
p. 592, j
a. 1489)
, specialis (
Dogiel I
p. 54, a.
1507
;
Tom.
XV
p. 47, a.
1533).
N.
locut.
α. gratitudinem in aliquem effundere (
KodMp III
p. 218, a.
1368)
.
β. gratitudine prosequi (
Dogiel I
p. 54, a.
1507
;
Tom. XV
p. 47, a.
1533).
Occ.
a.
szacunek, uszanowanie;
reverentia, honor
ArHist X p. 154 (a. 1527) : episcopus ... unanimiter electus ... excipietur per dominos et totum clerum cum g-e, ut decet verum prelatum.
b.
przyjemność, zadowolenie;
voluptas, iucunditas
DŁUG. Hist. IV p. 579 : habet ... nostra moneta similitudinem ... cum virgine venusta ... quam unusquisque g-e vel amore contingit.
2.
gotowość, gorliwość, bezinteresowność; studium,
animus paratus, fidelitas
PommUrk VI p. 366 (a. 1285) : honorabilibus consulibus in Colberg consules in Lobse pro g-e famulatus (in exordio epistulae ).
KodMp II p. 195 (a. 1294) : intuentes g-em seruiciorum, quam comes ... regi ... fideliter ... exhibet ... eidem ... conferimus vtrasque villas.
KodWp V p. 38 (a. 1403) : pro quibus non solum deuocionis et fidei puritas, sed et seruiciorum g-o multipliciter intercedit.
AKapSąd III p. 368 (a. 1472) : considerans et perpendens g-em ... Hermani, quam erga eam gessit tempore illo, quod fuit in servitio suo.
III.
aprobata, zatwierdzenie, przyjęcie, zgoda;
approbatio, confirmatio,
assensus
CodEp I 1, p. 53 (a. 1421) : quam quidem electionem et nos ratam habemus atque gratam et ... sine renitentia aliquali imo cum g-e admittemus.
CorpJP III p. 239 (a. 1512) : ne qua posthac controversiae occasio ... super electione episcoporum et g-e personae eligendae exoriri possit ... in hunc ... modum devenimus.
StPPP VII p. 539 (a. 1495) : ut ... hec ... donacio ... ecclesie ... eiusque prelatis ... facta amplius g-is et firmitatis robur obtineat etc.