General
Full Entry
More

FRIGIDUS

Grammar
  • Formsfrigidus
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -a, -um
  • Part of Speechadjective
Meaning Outline
  • I. propr.
    • 1. gelidus.
    • 2. frigore affectus, algens (tantummodo in imagine)
  • II. transl.
    • 1. tardus, iners.
    • 2. ad coe undum non aptus
    • 3. ineptus, inconditus, rudis

Pełne hasło

FRIGIDUS, -a, -um
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • A.
I. propr.
1. (de rebus) zimny, chłodny; gelidus.
Dicitur v. gr.
aqua, dies, elementum, regio cett.
N. glossam Pol.
KodMp I p. 408 (a. 1379) : ad aquam f-am vulgariter «Zimna Woda» (cf. ib. IV p. 185, a. 1420).
N. locut.
ex frigida causa wskutek zimna; frigoris causa
NIC. POL. p. 152 : oleum valet etiam podagricis, arteticis ex frigida causa.
2. (de hominibus) zmarznięty, zdrętwiały z zimna; frigore affectus, algens (tantummodo in imagine)
PEREGR. fol. i IIIb : peccatores enim sunt ceci, famelici, infirmi et f-i.
JAC. PAR. Serm. fol. 26b : aqua f-a non potest fieri calida, nisi prius recedat a gradibus frigiditatis, sic simili modo est de peccatore, qui f-us est a calore gratiae divinae.
II. transl.
1. ociężały, opieszały, gnuśny, leniwy; tardus, iners.
N. constr. sq.
in c. abl.
ConcPol VI p. 217 (a. 1398) : ad defensionem ... ecclesie ... in qua, proch dolor, nunc desides et f-i sunt.
AKap p. 75 (a. 1544) : dominum ... f-um esse in divinis officiis.
2. niezdolny do stosunku płciowego, impotent; ad coe undum non aptus
CodSil V p. 19 (a. 1340) : Petrus sic f-us ... est, quod non habet potentiam coeundi.
WROCŁ. EpitConcl fol. H IIa : f-i a natura et maleficiati ... non possunt contrahere matrimonium.
ArHist V p. 164 (a. 1476) : se ... in membro et in tota natura f-um et impotentem et nunquam mocionem dicti membri habuisse.
Simili sensu
frigidae naturae :
PrPol p. 14 (a. 1434) : conjuges dominus ... propter impotentiam ... Jacobi, cum sit f-e nature ... separavit et divorciavit.
3. (de verbis) nieudolny, niezręczny; ineptus, inconditus, rudis
URSIN. p. 35, 10 : tanta est ... tuorum erga me meritorum magnitudo, vt omnia verba leuiora f-ioraque videantur.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)