- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- L.
- N.
I.
1.
łamanie, złamanie;
fractio, ruptura, praec.
membrorum (item
renum :
VHedv
p. 585
)
, arboris
(
DŁUG. Hist. IV
p. 586
:
quae arbor
fructu gravida in flexionem
pariter pondere pressa praecipitatur et f-am).
N.
serae
wyłamanie (zamka);
effractio
KodMaz(K) p. 132 (a. 1198) : homines ... sint ... per omnia liberi ... excepta causa de sere f-a.Cf. KodPol I p. 27 (a. 1222).
2.
ciosanie, obróbka (kamienia); actus caedendi
(lapides)
RachWaw p. 44 (a. 1524) : exposita super vecturam et f-am lapidum, qui vocantur «orczle».
RachBon I p. 3 : muratori... a f-a 4 «odrzwye» in atriis reginalis maiestatis.
II.
A.
1.
miejsce złamania (zwł. kończyn);
locus ruptus (praec. in
pede sim.).
2.
pęknięcie, szczelina;
rima, scissura
KodMaz(L) p. 112 (a. 1391) : in altero ... sigilli loco ... quattuor f-e oblonge erant.
NIC. BŁ. Serm. II p. 153 : qui emit vasa figuli, percurrit, vt videat, si est ibi aliqua f-a latens.
3.
uszkodzenie, zniszczenie;
laesio, violatio,
consumptio
MPH II p. 117 (Herbord): episcopus f-as basilicae suis expensis emendari fecit.
VHedv p. 547 : si aliquam in eis calceis inveniebat f-am ... emendari iubebat.
Syn.
destructio (
KsgŁawKr
p. 180, a.
1392)
, ruptura (
KodKKr 1
p. 100, a.
1273
;
AKap
p. 245, a.
1519).
B.
1.
auri
blaszka; lamina
AAlex p. 542 (a. 1506) : cathena f-is aureis vincta.
2.
składka papieru, stąd: format książki; papyri
plicatura, inde: libri modus
MPH V p. 939 (a. 1480) : liber sermonum de sanctis ad secundam f-am alba cute coopertus.
CracImpr p. 25 (a. 1493) : psalterium ... in pargameno de tertia f-a.
CracArt II p. 314 (a. 1535) : Claudianus in sexternis in maiori f-a et alia 2 opuscula in sexternis in minori f-a ... et 5 volumina in media f-a.
III.
singularia
1.
cantus
wibracja głosu w śpiewie, trel; cantus
vibrans
StPPP X p. 57 (saec. XV in.) : philomena vero variis cantuum f-is suavissime discantisat.Cf. FRACTIO I B I.
2.
manuum
klaskanie w dłonie; actus
manus complodendi (c. voce fragoris
confundi videtur)
DŁUG. Hist. I p. 48(= I p. 107 ed. nov.): multitudo Polonorum ludos huiusmodi impudicis lascivisque decantationibus et gestibus manuumque plausu et delicata f-a ceterisque venereis cantibus, plausibus et actibus depromebant.