General
Full Entry
More

FOCUS

Grammar
  • Formsfocus
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -i
  • Part of Speechnoun
  • Gendermasculine
Meaning Outline
  • I. concr.
    • A. propr. ignis, fornax, caminus.
      • α. + auri et argenti ius aurum argentumque excoquendi
      • β. + ligna ad focum, ad usum foci, pro foco (et calefactione, igne) ad comburendum, calefaciendum apta
      • γ. + per focos igni, incendio
    • B.
      • 1. ara (saec. XVI).
      • 2. rogus (saec. XV ex.).
      • 3. coloni domus
  • II. transl.
    • 1. domus patria, lares (saec. XVI)
    • 2. + Veneris ardor, flamma (saec. XVI).

Pełne hasło

FOCUS, -i m.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • A.
  • N.
I. concr.
A. propr. ognisko, piec, komin; ignis, fornax, caminus. Glossa Pol.
RachWaw p. 351 (a. 1544) : rusticis ... qui f-os, alias «ogniska» parabant.
Locut.
α. auri et argenti prawo do wytapiania złota i srebra; ius aurum argentumque excoquendi
KodMp III p. 96 (a. 1354) : damus ... Dobeslao ... racione locacionis in eadem ciuitate aduocaciam ... f-um auri et argenti.
β. ligna sim. ad focum, ad usum foci, pro foco (et calefactione, igne) na opał; ad comburendum, calefaciendum apta
MPH II p. 93 (Herbord) : lignorum materiam ... ad domos suas in usum f-i coquendis panibus et cibis comportabant.
CodSil(M) III p. 157 (a. 1226) : dedimus ... ad f-um infirmorum opacinas, que veniunt cum ligaturis lignorum per aquam Odram in ... Wratislaviam.
KodMp II p. 293 (a. 1313) : habet ... rector ecclesie ... liberam inczisionem in szilvis ... pro f-o, edificijs et alijs omnibus necessitatibus.
Ita saepius.
γ. per focos przez ogień, pożar; igni, incendio
DŁUG. Hist. V p. 610 : villis ... per f-os exterminatis.
B. meton.
1. ołtarz; ara (saec. XVI).
2. stos; rogus (saec. XV ex. ).
3. chata chłopska; coloni domus
DŁUG. LibBen I p. 193 : quilibet ... habens f-um vel panem proprium comedens tenetur ... dare ... unum chorum humuli.
Tom. IV p. 352 (a. 1518) : quod omnes sexaginta f-i solverent impensam ... quinquaginta ducatorum in anno.
Cf. FOCULARE II.
II. transl.
1. dom, ognisko domowe; domus patria, lares (saec. XVI).
2. Veneris ogień, żar (miłosny); ardor, flamma (saec. XVI).
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)