- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- A.
- N.
- K.
I.
propr.
1.
res: umacniać, ustalać, utrwalać, zabezpieczać;
stabilire, fundare, fulcire
a.
concr.
,
praec.
α.
obwarować;
munire
KodMp II p. 285 (a. 1268) : quam ecclesiam ... Boleslaus dux ... construxit et fundauit ac de muro et lapidibus f-uit.
KodWp III p. 164 (a. 1360) : dantes ... archiepiscopo ... omnimodam potestatem ex eadem villa ... civitatem ... iure Theutunico exponere, locare eciam et f-re sive plancare.
β.
zamykać; claudere:
ib. I p. 435 (a. 1279) : precipimus sacerdotibus, ut Divino officio celebrato et populo regresso ad propria, ecclesias suas f-re debeant.
b.
abstr.
,
v.
gr. consilium (suum:
Tom. VI
p. 268, a.
1523
;
ib. XIV
p. 403
,
a. 1532).
Praec.
mansionem, habitationem
sim.
osiedlić się,
zamieszkać; domicilium aliquo loco
constituere
DŁUG. LibBen I p. 573 : vicariis damus ... domum lapideam ... ut in ea habitationem suam f-ent.
Id. Hist. III p. 69 : Opoliensis dux in domo Alberti advocati ... recollectus aliquanto tempore Cracoviae mansionem f-vit.Ita saepius ap. DŁUG. Refl. utrwalać się; corroborari.
N.
phil.
BYSTRZ. AnalPost fol. 1 VIIa : passio radicatur et f-atur in entitate totius.Part. perf. loco adi. pewny, ustalony; certus
DOBCZ. Ars fol. a IIIa : sit locus ... f-tus non mutatus.
2.
homines:
pokrzepiać, umacniać, podnosić na duchu;
reficere, animo relevare.
Refl. et
pass.
in sententia, verbo
utwierdzać się (w przekonaniu), być przekonanym;
persuasum habere
CodEp III p. 532 (a. 1434) : magisque ac magis in ea f-or sentencia.
NIC. BŁ. Serm. I p. 4 : quarta condicio est, vt praedicator sit f-tus in verbo ... tunc autem est f-tus praedicator in verbo, cum vita concordat doctrinae.
II.
transl.
A.
iur.
1.
ustanowić, postanowić, ustalić, wytyczyć (granice); statuere, constituere,
sancire.
Occ. fines (syn. signare:
Dogiel IV
p. 111,
a. 1422).
2.
potwierdzić, poświadczyć, udowodnić;
probare, demonstrare,
testimonio confirmare.
3.
zatwierdzić,
nadać moc prawną; confirmare, ratum
habere.
Praec.
part.
perf. loco
adi.
firmatus,,
-a, -um
prawnie ustanowiony, legalny; lege constitutus, legalis
DokMp I p. 231 (a. 1386) : coram nobis septem scultetis bene f-is ... citato ... respondere.
MPH II p. 878 (saec. XIV) : Phylipus episcopus f-us sedis Apostolice legatus venit in Poloniam.
4.
zapewnić, zabezpieczyć, dać gwarancję;
sponsionem facere, cautionem dare, fideiubere
KodWp III p. 92 (a. 1357) : quilibet Iudeorum ... potest accomodare et inscribere peccunias seu bona sua nobilibus nostris terrigenis ... et illas ipsorum peccunias f-re libris terrestribus castrensibus.
TPaw III p. 297 (a. 1394) : Gayco acquisiuit viginti unam marcam in Jacussio ... et debet uxorem aducere, ut in hereditate coram iudicio f-ret.
Additur
cautione fideiussoria (
AKapSąd II
p. 82, a.
1431).
N.
pacem alicui
ib. III p. 12 (a. 1457) : pacem Stanislao ... perpetuam f-re.
N. constr.
(ad
1—4):
indicatur quid
a.
sq.
acc.
Occ.
aliquem :
PP III p. 79 (a. 1440) : veniens ad iudicium Paulus ... f-uit Iohannem ... pro vectigali.
Item
refl.
KodKKr II p. 332 (a. 1408) : Dziwissius et Blasius ... contra ... monasterii prepositum ... fideiussoria caucione se f-arunt.b. sq. acc. c. inf. c. sq. quod :
StSyn III p. 37 : quapropter presenti statuto decernimus et f-amus, quod etc.d. sq. ut :
PommUrk II p. 452 (a. 1281) : itaque dando f-amus, vt nulli nostrorum heredum ... presumant reditus dicti claustri suo iudicio inuadere.
KodKKr I p. 172 (a. 1325) : do eciam ... sculteto meo ... statuo atque f-o, vt ... dictam sculteciam possint vendere.Indicatur modus: a. sq. abl. , v. gr. iure iurando ( KodMaz(K) p. 441, a. 1238) , iuramento ( Lites I p. 95, a. 1339 et saepius), grosso suo ( StPPP IX p. 45, a. 1452) , litteris patentibus ( DokMp I p. 412, a. 1417) , manuali stipulatione ( AKapSąd III p. 229, a. 1430) , sigilli appensione ( KodWp I p. 269, a. 1252), cett. b. sq. in c. abl. , cf.
B.
1.
postanowić, powziąć zamiar; consiliumcapere,
inire, decernere aliquid.
Additur
in animo (suo) :
CodEp I 2, p. 138 (a. 1453) : prope diem reverti ad vos in animo f-eram.
DŁUG. Op. p. 118 : vir ... vaccam ... sorori ... in animo dare f-vit.
Id. Hist. I p. 219 (= I p. 286 ed. nov.) : regi ... in animo suo f-nti, ut ab administratione regni ... se subduceret.
Item
in corde :
WROCŁ. EpitConcl fol. p IIIa: in corde suo deliberatiue f-ret.
2.
oznajmiać, twierdzić, zapewniać; affirmare, edicere.
N.
glossam
Pol.
RFil XXII p. 16 (saec. XV med.) : f-at «czwyrdzy».
Syn.
asserere (
AAlex
p. 185, a.
1502).
Constr. (ad 1—2):
a.
sq.
acc.
b.
sq.
(acc.
c.
)
inf.
c.
sq.
quod :
WROCŁ. EpitConcl fol. p IIIa : deliberatiue f-ret, quod illud non dimitteret.Cf. Th. VI 812,43. d. sq. ut, cf.