- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- BJ.
- A.
- N.
I.
propr. bój, walka,
wojna; dimicatio, proelium,
bellum.
N.
glossas
Pol.
RFil XXIV p. 349 (a. 1434) : c-n «boyowane».
GLcerv p. 495 : c-n ... «bitwa, boy».
Syn. et
iuxta posita
acies (
CodEp II
p. 452, a.
1444)
, bellum (
ArPrawn V
p. 92, a.
1430)
, duellum (
DŁUG. Hist. III
p. 291
)
, pugna (
CodEp II
p. 452, a.
1444).
N.
iuncturas
a.
sq.
gen.
explicativo,
v.
gr. belli, item proelii
(
CodEp III
p. 14, a.
1447)
, iusti conflictus (
Tom. III
p. 4, a.
1514).
N.
hastiludii
turniej;
ludus equester (
DŁUG. Hist. IV
p. 320
).
b. certaminis agon (
*KodKKr I
p. 48, a.
1253,
cf. Th.
III 888,37), cursus (
KodWp II
p. 430, a.
1329)
, discrimen (
DŁUG. Hist. IV
p. 35
)
, turbo (
CodEp I
p. 452, a.
1444
; cf. Th. III 885,15). Distinguitur
α. campestre (
DŁUG. Hist. I
p. 177
)
; opp.
navale, aquaticum (
ib. V
p. 224
).
β. apertum et
universale (
ib. I
p. 547
); opp. particulare (
N.
glossam
Pol.
ib. V
p. 613
: particularia... inter obsidentes et obsessos c-a, quae «harcze» vocamus),
simili
sensu singulare, manuale personaleque
(
ib. I
p. 521
), privatum (
ib. IV
p. 97
).
N.
locut.
α. ad certamen elicere, provocare.
β. certamen inire, subire,
conserere, gerere;
simili sensu conflare (
WAPOW. Chr.
p. 64
)
, edere (
Tom. III
p. 4, a.
1514)
, exercere (
DŁUG. Hist. III
p. 238,
cf. Th.
III 888,28),
introire (
ib. IV
p. 141
; item campum certaminis:
GALL
p. 418
=46, 19 M.
), ingredi (
DŁUG.
Hist. III
p. 291
)
, certaminis discrimen stare (
ib.I
p. 35
), certaminis cursum accendere (
KodWp I
p. 430, a.
1329)
, certamini se ingerere (
DŁUG. Hist. II
p. 492
)
, in certamine stare (
NIC. POL.
p. 62, v. 282
).
Opp.
certamen declinare (
DŁUG.
Hist. III
p. 20
)
, opprimere (
WAPOW. Chr.
p. 64
)
.
I.
transl.
1.
animae
et
abs.
:
walka (w znaczeniu moralnym), trud, wysiłek;
animae contentio, labor,
onus.
Occurrit in
locut.
(bonum) certamen certare
(ex
Vlg.
2 Tim. 4,7
VAd
p. 218
)
, desudare (
HENRIC.
p. 159
)
, gestare (
DŁUG. Op.
p. 187
)
, peragere
(
ib.
p. 71
).
2.
wspólubieganie się o coś,współzawodnictwo, zawody; aemulatio, contentio.
Additur
gen.
explicativus,
v.
gr. bibendi.
N. locut.
α. pio certamine conspirare (
DŁUG. Hist. I
p. 228
).
β. res in altius certamen venit
(
ib. II
p. 151
).
3.
kłótnia, spór;
controversia, lis, iurgium.
Additur verbale (
AKapSąd II
p. 518, a.
1440)
.
N.
iuris
et
abs.
:
sprawa sądowa, proces; lis, quae coram iudice agitur.