- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- L.
- N.
- O.
I.
1.
zamiar, postanowienie;
animi intentio, inceptum, consilium.
Additur v. gr.
cordis (
NIC. BŁ.
Serm. II
p. 303
)
, mentis (
CodEp II
p. 39, a.
1411
et saepius), item per abundantiam
intentionis (
ib.
p. 109, a.
1418
et saepius).
Glossae
Pol.
RFil XXIV p. 60 (saec. XV in.in) : ad continuandum p-um «vmislenim».
Gloss. III p. 87 (saec. XV) : p-um «vmysl» confitendi de peccatis.
Constr.
a. abs.
b. sq.
gen.
(gerundii vel gerundivi).
N.
ardoris
i.q. studium instans
DŁUG. Op. p. 245 : ut magis esse ... religiosa posset, maximo ardoris ... p-o adnitebatur b. Cunegundis.c. sq. de :
CALLIM. Rhet. p. 78 : id bellum ... p-o nostro de servanda pace non obstare.
Iuncturae verbales notabiliores
α.
propositum est
(sq.
inf. ); simili
sensu propositi est (
FormJ
p. 40
et saepius).
β. propositum assumere (
DŁUG. Hist. I p. 20 =
III
p. 30
ed.nov.
et saepius), capere (
id. LibBen III
p. 38
; concipere mente:
MPH IV
p. 295,
saec. XIII
med.)
, destinare (in aliquid:
DŁUG. Op.
p. 61
)
, habere (sq.
inf.
KodWp I
p. 107, a.
1225
et saepius; item in proposito habere
aliquid:
Lites I p. 450,
a. 1335)
, ingredi (
KADŁUB.(Pl)
p. 193
),
porro
complere (
GALL
p. 140,
11)
, conservare (
DŁUG. Op.
p. 239
)
, digerere (
KADŁUB.(Pl)
p. 10
)
, exsequi (
DŁUG. Hist. IV
p. 203
;
; prosequi:
JAC. PAR. Var.
I
p. 411
)
, pati (alicuius:
DŁUG. Op.
p. 556
)
, tenere;
item in propositum perficere (
KodMp II
p. 191, a.
1293)
, in proposito stare (
*Dogiel I
p. 20, a.
1467
; persistere:
AKapSąd II
p. 568, a.
1452
et saepius),
etiam conservare (aliquem:
KodMp IV
p. 473, a.
1447).
Opp.
propositum amovere (et mutare:
DŁUG. Hist. V
p. 565
)
, avertere (alicuius
ib. IV
p. 310
)
, damnare (
ib. II p. 3 = III
p. 13
ed.nov.)
, deponere (
ib. IV
p. 173
et saepius), dimittere (
ConcPol VIII
p. 137, a.
1415)
, dissolvere (
DŁUG.
Hist. III p. 509 = VI
p. 206
ed.nov.), retrahere (
CodVit
p. 39, a.
1411)
, ad irritum deducere (
DŁUG.
Hist. II p. 12 = III
p. 22
ed.nov.)
; simili sensu a (de) proposito avocare (aliquem:
KodPol II
p. 606, a.
1257
; revocare:
*KodKKr I
p. 29, a.
1229
et saepius), avertere (
DŁUG. Op.
p. 61
)
, cadere (
MARTIN. OP. Marg. fol. r 7a
et saepius), cedere (
DŁUG. Hist. IV
p. 340
et saepius), deicere (aliquem
ib.
p. 173
)
, desistere (
CodEp III
p. 445, a.
1497)
, divellere (aliquem:
LhnUrk II
p. 539, a.
1510)
, resilire (
PommUrk II p. 4, a.
1254
et saepius), subsistere (
AAlex
p. 372, a.
1503).
γ. aliquo proposito esse (
DŁUG. Hist. I p. 283
= II
p. 43
ed.nov.).
Locut.
propositi gratulari,
cf.
Locut.
adv.
α.
proposito
(sq.
gen. gerundii
vel gerundivi) celem, z
zamiarem; eo consilio
ut. Glossa Pol.
RFil XXIV p. 60 (saec. XV in.in) : p-o «vmislenim».
β.
ex (a) proposito
z rozmysłem, celowo; de
industria, consulto
KodMp II p. 90 (a. 1253) : negociatores ... casu uel ex p-o de quacumque prouincia ... venientes.
Ib. p. 172 (a. 1288) : volumus et ex p-o statuimus efficaci, vt etc.
Tom. VII p. 64 (a. 1524) : non a p-o sed casu ... deliquerint.Ita saepius.
Opp.
casu (
et 29),
casualiter (
StPPP II
p. 889, a.
1493).
γ.
ex proprio proposito
z własnej woli; sua
sponte
AKapSąd III p. 367 (a. 1471) : quod nichil fecisset... ex proprio p-o, sed ex instinctu fratrum.
2.
(wybrany) sposób życia, stan; vitae agendae ratio, vitae status. Definitur a. gen.
,
v.
gr. continentiae
(
NIC. BŁ. Serm. I
p. 11
)
, virginitatis (
DŁUG. Op.
p. 244
)
. b. adi.
,
v.
gr. clericale (
StSyn I
p. 34
).
N.
α.
regulare
reguła zakonna;
regula monastica
CodSil X p. 16 (a. 1260) : tribus ... fratribus in eadem domo coenobii manentibus, vitam et p-um non tenentibus regulare.
β.
sanctum
Życie świątobliwe;
vita Deo dicata
JAC. PAR. RefEccl p. 86 : coeperunt religiones decrescere in observantiis regularibus ac tepescere in p-o sancto.
DŁUG. Op. p. 9 : uterque ieiuniis, vigiliis et reliqua sancti p-i austeritate corpus affligebat.
Id. Hist. I p. 360 (= II p. 124 ed.nov.) : ordo Carthusiensis ... nec unquam a sancto p-o recidit.
3.
zamysł pisarski, zasadniczy temat (mowy lub pisma);
scriptoris inceptum, thema (scripti vel orationis).
N.
locut.
prp.
α.
ad propositum
na temat;
ad rem
MatFil II p. 15 (saec. XV in.in) : Benedicta Trinitas ... summa et ineffabilis est, de qua hic ad p-um.
STOB. Praed. fol. 3a : vide plura apud Fran ciscum ad p-um.Ita saepius.
Praec.
in iunctura
ad propositum esse (facere)
należeć do tematu; ad
scriptoris inceptum
pertinere
KodWp III p. 413 (a. 1374) : clausule ad p-um facientes sequuntur sequenti sub tenore.
MatFil II p. 29 (saec. XV in.) : non video quomodo hoc sit ad p-um.Ita saepius,
γ.
in (hoc) proposito
w tym miejscu (tekstu); hoc loco
(scripti,
saec. XV).
II.
phil.
1.
to, co ma być udowodnione, teza;
quod est demonstrandum,
thesis.
2.
założenie, pierwsza przesłanka; praemissa
prior.
Dicitur
principale :
BYSTRZ. Top. fol. 152a : labor maior est ad probandum axioma ... quam principale p-um.
WROCŁ. Dial. fol. k IVb : principium, vt sumitur hic, est principale p-um.
3.
zdanie; propositio
(cf.
s.
v.
IV)
BYSTRZ. Top. fol. r IVa : si p-um multiplex est verum in vno sensu et falsum in alio.
Ib. fol. r IIIb : si multiplicitas p-i sit manifesta, tunc p-um est construendum vel destruendum.
ΙII.
iur.
1.
oświadczenie złożone przed sądem; allegatio, argumentatio (coram iudice facta)
KodWp I p. 139 (a. 1234) : nos ... arbitri ... auditis hinc inde p-is et plenius intellectis ... precipimus etc.
DokMp I p. 4 (a. 1257) : nos ... auditis hincinde p-is absolvimus praepositum ... ab impetitione.Ita saepius. Cf. PROPOSITIO III 1.
N.
constr. c.
per
(vi
part.
perf. adhuc manifesta)
AKapSąd II p. 177 (a. 1450) : Mathias omnino negavit per Ambrosium p-a.
2.
publicum
ogłoszenie, podanie do wiadomości; publicatio
KodWp X p. 115 (a. 1438) : uno pro tribus publico p-o per patentes citacionum literas omnes ... citari fecit.Cf. PROPOSITIO II 2.
IV.
sensu subobscuro
ŻydKrak p. 189 (a. 1494) : iuravit, sed p-o non deduxit, non habuit, post hec deduxit.