- F.
- Th.
- Bl.
- S.
A.
propr. bliższy, mniej
odległy, niedaleki; in propinquiori, minus
remoto loco situs.
B.
transl.
1.
spokrewniony;
consanguineus
;
praec.
subst.
propiores,,
-um
m.
krewni; cognati,
consanguinei
ZabDziej I p. 62 (a. 1455) : totum amisit et resignavit in eodem iudicio a suis p-bus et a filiis imperpetuum.
2.
łaskawszy, życzliwszy;
benevolentior
(sq. dat,; saec.
XV ex. ).
3.
singulare in
locut.
cumulatior propiore
większy, silniejszy;
maior, fortior
DŁUG. Hist. IV p. 362 : Bohemis ... animus et voluntas cumulatior p-e accessit.
4.
iur. ten,
któremu według prawa należy się
pierwszeństwo, bardziej uprawniony
do czegoś; qui iure et potestate alicuius rei faciendae primus est
KsgŁawKr p. 20 (a. 1367) : qui si non venirent, extunc nullus debet esse p-or nisi Johannes predictus ad dictas hereditates possidendas.
KodMp IV p. 93 (a. 1404) : rex ... p-or est ad obtinendum ... opidum ... quam predicte domine.
ArPrawn X p. 395 (a. 1413) : quero, si p-or Swanchna est probare quam Jacussius.Ita saepissime. Cf. supra 853, 34 sqq. ; 1131,42 sqq. ; 1136, 45 sqq., cett. ;
Constr.
a.
sq.
gen.
OrtWp p. 20 (saec. XV) : mater predicti pueri defuncti p-or est partis et porcionis eius, quam patrui.
DecrICC I p. 482 (a. 1478) : p-or esset propinquitatis sue obtinende.b. sq. dat.
DecrICC II p. 213 (a. 1498) : referens se esse p-em hoc habendo post virum suum.c. sq. ad, cf. et
KsgŁawKaz p. 176 (a. 1415) : si alter p-or non fuerit domum predictam ad prosequendum.d. sq. post:
CracArt suppl. III p. 178 (a. 1446) : de rebus mobilibus se intromittat tamquam p-or post mortem fratris sui.d. sq. inf .
KsgŁawKaz p. 174 (a. 1415) : nullus p-or sit eandem domum arestare vel attemptare, quam Swiesko, si prefata pecunia non fuerit persoluta.
KsgPrzem I p. 101 (a. 1420) : p-or est honorem et bona sua iure defendere.Ita saepius. e. sq. praeter:
KsgRWar p. 9 (a. 1451) : nullus sit p-or ... preter tutores puerorum.f. sq. quam, cf. et saepe. compar. II PROXIMIOR
A.
propr.
I.
(de rebus)
a.
(de loco) bliższy;
propinquior, in propinquiore loco
situs
StSyn III p. 59 : in quarto vel p-i gradu consanguinitatis vel affinitatis (cf. ConcPol VIII p. 139, a. 1415).
HENRIC. p. 183 : ambicio ... quanto florentissimis uberior successibus, tanto atrocioribus p-or insidiis.Ita saepe.
N.
constr. sq. dat.
CodVit p. 749 (a. 1427) : qui condicioni p-or ... est.
DŁUG. Hist. V p. 383 : porta ad castrum spectans et duae turres portae p-es.
b.
de tempore: bliższy w czasie; propinquior
ArHist VIII p. 463 (a. 1402) : terminus Syradie in terminis p-bus.
BIEM p. 51, 3 : primus mensis in quo Pascha ... celebrari debet, dicitur ille, qui est aequinoctio verno p-or.
2.
(de hominibus)
bliższy, bliżej spokrewniony; propinquior,
propinquiore necessitate coniunctus
IurMas I p. 25 (a. 1359) : si homo ... fuerit occisus ... pueri ... alias p-es occisi cognati satisfaccionem ... habere debebunt.
KsgŁawKr p. 116 (a. 1374) : tamquam verus tutor et p-or dictorum puerorum.
KodWp V p. 133 (a. 1408) : p-bus successoribus eorum legittimis.Ita saepius. Eodem sensu subst. proximior,, -oris m. (praec. pl. ) krewny, krewniak; propinquus, cognatus
KodWp II p. 250 (a. 1306) : lumen pro ... salute nostrorum maiorum et... p-um ... debet ardere.
KodKKr I p. 172 (a. 1325) : scultetiam possint vendere ... p-bus ex parte matris.Ita vulgo.
Syn.
et iuxta posita
consanguineus (
KsgŁawKr
p. 215, a.
1393)
, propinquus (
DŁUG. Reg. II
p. 307, a.
1479)
, successor legitimus (
KodMp IV
p. 105, a.
1406).
Constr.
a.
sq.
gen.
DokSZKr p. 10 (a. 1371) : Stephanus vel ipsius p-es.Ita saepe. b. sq. ex, cf.
B.
transl.
iur. mający
pierwszeństwo, większe uprawnienie
do czegoś; qui iure et potestate alicuius
rei primus est
KsgŁawKr p. 68 (a. 1371) : est p-or aliis omnibus in eadem domo manere.
StPPP VIII p. 327 (a. 1389) : pro intromissione violenta in suam hereditatem ... ad quam ipse p-or fuit.Ita saepissime.
Constr.
a.
sq.
gen.
StPPP VIII p. 465 (a. 1398) : Nicolao ... tamquam p-ori hereditatis eiusdem.b. sq. dat. , cf. et
StPPP VIII p. 296 (a. 1388) : quisquis p-or fuerit datis ei ... marcis.c. sq. ad:
TArch p. 27 (a. 1409) : tenet ipsius partem hereditatis ... ad quam ipse p-or est.
Ib. p. 51 (a. 1409) : asserens se ad dictam hereditatem fieri p-em.Ita saepius. d. sq. post :
KodMp IV p. 187 (a. 1421) : ad quam villam se … Iasko post... awas suas dilectas, wlgariter «po pvstey rancze» p-em asserebat.e. sq. inf. , cf. superl. I PROXIMUS
A.
adi.
1.
(de loco) propr. et in imagine:
najbliższy, najbliżej
położony, bardzo bliski, najbardziej zbliżony;
propinquissimus, vicinissimus, proxime accedens.
2.
(de tempore et eis quae in tempore fiunt)
a.
(de tempore futuro) najbliższy w czasie,
nadchodzący,
następny; futurus, proxime
veniens.
Glossa
Pol.
GLcerv p. 698 : p-imus est, quem nemo antecedit, «nablizssy». Praec.
α.
in iunctura
feria proxima ante (post) diem aliquam
sim.
KodPol I p. 111 (a. 1279) : feria quarta p-ima post diem beati Michaelis.
KodWp II p. 6 (a. 1288) : sexta feria p-ima ante diem Sancte Trinitatis.Ita vulgo.
β.
per abundantiam
APozn III p. 7 (a. 1502) : post festa Michaelis p-ima p-imis.
γ.
occ.
de homine
CracArt suppl. III p. 151 (a. 1444) : satisfaccio requiratur ... quando dominus Henricus p-imus ibidem in Sandomiria constituetur.
b.
(de tempore praeterito) ostatni; postremus,
ultimus, novissimus.
Constr.
ad 1-2:
a.
sq.
gen.
b.
sq.
dat.
c.
sq.
ad. d.
sq.
ante,
cf.
supra 1271,49 et
vulgo.
e.
sq.
circa:
KodMazNow II p. 325 (a. 1351) : attendentes, quod decima in Rucczicze ... sit vicina curie nostre ... decima in Wilcouecz ... sit p-ima circa monasterium.f. sq. post, cf. supra 1271,48 et vulgo.
3.
transl.
ad aliquid
najbardziej uprawniony; qui iure alicuius rei primus
est
OrtWp p. 27 (saec. XV) : an sit p-ima ad dictam grodam.
AGZ XVIII p. 82 (a. 1469) : ad quam divisionem ipsa est ita p-ima alias «blyska» sicut et tu post obitum tui patris.Cf. et 1271,19 et Pol. bliski.
B.
subst.
1.
proximus,,
-i
m.
a.
(najbliższy) krewny;
propinquus, cognatus, consanguineus.
b.
eccl.
bliźni; homo
alter.
2.
proximum,,
-i
n.
nonnisi in
locut.
adv.
a.
ad proximum
bardzo blisko, w pobliżu;
propinque, non remote
DŁUG. Hist. IV p. 597 : summitatem eius gradus ascendi, que etsi ... nulli inniteretur firmamento, ad p-imum tamen a latere aderat quoddam pavimentum.
b. de proximo
α.
z najbliższego sąsiedztwa, z bardzo
bliska;
de
propinquissimo loco.
β.
w najbliższej przyszłości; proxime,
mox, paulo post
NIC. BŁ. Serm. I p. 64 : erat famosa opinio ... quod tempus Messiae esset de p-imo.
KodUJ I p. 111 (a. 1416) : quam Ecclesiam ... speramus de p-imo resarciri.Ita saepius.
γ.
niedawno, ostatnio; proxime, nuper
DŁUG. Hist. IV p. 596 : in die Natalis Dominici de p-imo transacta.
c.
in proximum
w najbliższym czasie;
proxime, mox
KodWp III p. 482 (a. 1379) : solvere ... promitto ... super festum Natale Domini in p-imum venturum.
ZapSądWp I p. 90 (a. 1402) : pendet terminus ad generales terminos ... in p-imum venturos.Ita saepius.
d. in proximo
α.
w sąsiedztwie, w pobliżu; proxime,
in loco vicino.
β.
w najbliższym czasie; mox, proxime
KodWp I p. 15 (a. fere 1143) : sibi profuturum, si hoc a me in p-imo compleretur.
NIC. BŁ. Serm. I p. 27 : in p-imo ante diem iudicij erunt praelati pessimi.Ita saepius.
γ.
niedawno; nuper,
proxime
DokLub p. 229 (a. 1440) : ad quod regnum ... in p-imo sumus coronati.superl. II PROXIMISSIMUS
GŁOG. Don. fol. F lb : gradus comparationis ... prope, propior, proximus ... proximus, proximior, p-issimus.superl. III PROPISSIMUS
SEVER. p. 34 : coram Virgine Maria, que est p-issima sessioni Sancte Trinitatis.