Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PROPINA

Gramatyka
  • Formypropina
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ae
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. propr. actus potionandi, potum (praec. cerevisiam) alicui praestandi.
  • II. transl.
    • 1. + cerevisiae venditio cervisiae vel vini in popina, nec non ipsa caupona
    • 2. nummi pro corollario alicui dati, ut habeat unde bibat

Pełne hasło

PROPINA, -ae f.
  • F.
  • Th.
  • Dc.
  • B.
  • Ha.
  • K.
  • O.
I. propr. dawanie komuś czegoś (zwł. piwa) do picia; actus potionandi, potum (praec. cerevisiam) alicui praestandi. Saepe in iunctura propinam facere ( CodSil X p. 151, a. 1344 ; SSrSil VII p. 174, a. 1468 et saepius).
Syn.
collatio ( AKapSąd III p. 274, a. 1500).
Constr.
a. abs. b. sq. gen.
SSrSil XII p. 88 (ante a. 1470) : fuerunt ... regi ... parate insidie cum p-is veneni.
c. sq. de :
SSrSil I p. 347 (a. 1489) : p-as de cerevisia Saganensi eis frequentius faciendo.
II. transl.
1. cerevisiae et abs. : wyszynk, tj. sprzedawanie trunków, zwł. piwa, w karczmie, a także sama karczma; venditio cervisiae vel vini in popina, nec non ipsa caupona
WilkLub p. 3 (a. 1447) : exponet signum ad p-am eiusdem cerevisiae, unum album panniculum.
MPH IV p. 462 (a. 1454) : vivunt de braxatura et p-a cerevisiae.
Ita saepius. Cf. PROPINATIO II. Constr. sq. gen. ut supra.
Inde:
podatek od wyszynku piwa, tzw. kątowe; vectigal a cervisiam vendentibus solvendum
StPPP II p. 687 (a. 1464) : terciam partem ... aduocacie, thelonei, p-e cereuisie, alias «conthowe» ... Stephano ... donauit.
2. napiwek; nummi pro corollario alicui dati, ut habeat unde bibat
AKapSąd II p. 568 (a. 1452) : petiverunt eum sortilegum, quatinus diceret ipsis ... furem sibi p-am bonam propterea dare promittentes.
Ztschr. II p. 253 (a. 1494) : item 2 grossos mensuratori cernenti pro p-a.
Ib. p. 301 (a. 1501) : item 5 grossos ... servis pro cerevisia et p-a.
Ita saepius.
Dicitur etiam
ad propinam ( KodKrak II p. 477, a. 1503 et saepius), ratione propinae ( RachDw I p. 16, a. 1552). Cf. PROPINATIO IV, PROPINALIS II, PROPINO II 2.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)