Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PROPAGO-2

Gramatyka
  • Formypropago
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -inis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. propr. germen, palmes, ramulus, surculus.
  • II. transl.
    • 1. proles, propages, gens.
      • α. + litterae i.q. quibus quis legitimo matrimonio natus esse probatur
      • β. + porta propaginis
    • 2.
      • a. + propagationis propagatio, dilatatio
      • b. aetas provecta, senectus
      • c. + terrarum propagines

Pełne hasło

2. PROPAGO, -inis f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • A.
I. propr. (de plantis) odrośl, odrostek, pęd, gałązka; germen, palmes, ramulus, surculus.
N. in imagine
LhnUrk I p. 413 (a. 1289) : amicicie vigor ... in creatis suas extendat p-es.
StSyn III p. 40 : carnis vicium ... iam plurimos maculavit, p-es sue turpidinis per omnes ... dyocesis fines dilatando.
KodUJ I p. 112 (a. 1416) : ad succidendos hereseos palmites et nequam p-es ... securis posita est ad radicem.
Ita saepius.
II. meton. et transl.
1. potomek, potomstwo, ród; proles, propages, gens. Glossa Pol.
GLb p. 83 : p-o «plemya».
Additur gen. , v. gr.
condicionis humanae ( KodPol I p. 151, a. 1296) , generis humani ( KodMp II p. 106, a. 1257 et saepius), generum nobilium ( AGZ IV p. 73, a. 1409) , sanguinis alti ( CodEp III p. 39, a. 1449) ; immo ovium:
DokLub p. 248 (a. 1446) : de p-e illarum omnium ovium alias «s przyplodu».
Occ.
α. pl. litterae dokument stwierdzający czyjeś pochodzenie z prawego loża; i.q. quibus quis legitimo matrimonio natus esse probatur
StPPP VII p. 617 (a. 1531) : artifex ... nos affectauit pro litteris siue p-bus; nos ... litteras eidem concessimus, recognoscentes ... quomodo ... artifex ... ex honestis ... ac legitimis ... parentibus est ... propagatus.
β. porta propaginis de membro virili
VINC. p. 411 : venter ... eius pueri paulatim ita computruerat, quod usque ad portam p-is veniens, omnia intestina denudaverat.
2. varia
a. (confunditur c. v. propagationis II 1 ) rozkrzewianie, rozszerzanie; propagatio, dilatatio
KodMp II p. 145 (a. 1280) : cenobium ... ad Dei gloriam et ... sacre religionis p-em ac pro salute animarum ... fundandum statuimus.
*CodEp II p. 80 (a. 1416) : ad fidei Christiane p-em.
b. starość, wiek podeszły; aetas provecta, senectus
PrzywKr p. 14 (a. 1395) : dum ... racio mentem regit, quam plerumque p-o venerabilis, que reges et potentates seculi tractu temporis ... absorbet sepe languore obnubilat, ut etc.
KodUJ I p. 71 (a. 1406) : dum ... ratio mentem regit, quam plerumque p-o universalis, quae reges ... absorbet etc.
c. terrarum propagines i.q. partes
DŁUG. Hist. I p. 60 (= I p. 118 ed.nov.) : ne res publica in longas terrarum p-es derivata sine rectoribus remaneret leges ... condunt.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)