Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PRAEOCCUPO

Gramatyka
  • Formypraeoccupo, praeocupo, preoccupo, praeoccupata
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -are, -avi, -atum -orum
  • Część mowy
  • Rodzajnijaki
Znaczenia
  • I. propr. antea occupare aliquid, capere, prehendere.
    • a. loca occupata.
    • b. + aquam retibus retes in mari ponere, disponere
    • c. + viam permetiri, percurrere
    • 2. transl. invadere, occupare.
  • II.
    • 1. occupare, praevenire, anticipare.
      • a. + faciem Dei s accedere ad Deum.
      • b. praeconcipere, praecogitare
    • 2.
      • a. occupare, (prius) aggredi, suscipere.
      • b. occupari, intentum esse.
  • III. praedocere, praemonere

Pełne hasło

PRAEOCCUPO s. PRAEOCUPO s. PREOCCUPO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • Th.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • A.
  • Ha.
  • N.
I. propr. wprzód zajmować, pozyskiwać, opanowywać coś, brać w posiadanie; antea occupare aliquid, capere, prehendere. Occ.
a. part. perf. praeoccupata,, -orum n. pl. loco subst. tereny zajęte; loca occupata.
Praec.
b. aquam retibus zakładać, zastawiać sieci na morzu; retes in mari ponere, disponere
PommUB p. 293 (a. 1282) : piscari possint in ... recenti mari cum retibus ... verumptamen magna retia ... nullatenus ibi ponent nec aquas supradictas ... retibus aliquatenus p-bunt.
c. viam przemierzać, pokonywać; permetiri, percurrere
DŁUG. Op. p. 54 : revertere conversionisque viam celeribus p-a vestigiis.
Constr.
a. sq. abl. b. sq. (usque) ad :
MPH I p. 266 (Thietmar) : omnes regionis illius terminos usque ad Elstram fluvium p-vit.
2. transl. ogarniać, opanowywać; invadere, occupare.
Constr. sq. abl.
II.
1. uprzedzić, ubiec, zaskoczyć; occupare, praevenire, anticipare.
Praec. in iunctura
praeoccupatus morte. Occ.
a. faciem Dei (e Vlg. P s . 94,2) przystąpić przed oblicze boże; accedere ad Deum.
b. z góry myśleć; praeconcipere, praecogitare
NIC. BŁ. Serm. I p. 274 : iniqui saepe p-ent, id est praeconcipiant pessima.
2.
a. act. (wprzód) podejmować coś, przystępować do czegoś; occupare, (prius) aggredi, suscipere.
b. mediopass. et refl. zajmować się czymś; occupari, intentum esse.
Constr. ad a - b: sq. abl. vel
in c. abl.
III. singulare:uprzedzać, zawiadamiać; praedocere, praemonere
DŁUG. Op. p. 632 : quamprimum autem advenerit collector, p-bo hominem, ut praeter te ... nemo dictum officium ... consequatur.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)