- F.
- G.
- Bl.
- S.
- Dc.
- L.
- O.
I.
1.
szaleństwo, głupota;
amentia, stultitia
RRud p. 35 : conceptum ... partum impedire volentes plurimas faciunt f-as.
Ib. p. 36 : Deo odibiles faciunt f-as.
MATTH. Rat. p. 119 : iste naturaliter fatuus dicit te esse damnandum ex f-a sua et mania.Ita saepius.
2.
zachcianka, kaprys;
animi impetus insolens,
libido
KADŁUB. p. 179 : Deus non irridetur nec irrideri debet ullius f-e ridiculo.
Theiner I p. 368 (a. 1335) : idem ... capitositatis et superbiae sue sequens f-am, ipsum episcopum ... diffamavit. Cf. etiam LAD. GIEL. Tax. p. 172, v. 130 et JAC. PAR. RefEccl p. 99.
3.
(singulare) niezwykłość, wyjątkowość; insolitas, excellentia
CodVit p. 764 (a. 1427) : quem secretarium ex f-a morum suorum speciali favore prosequimur.
II.
phil.
t.t.
A.
1.
wyobraźnia jako jeden z tzw.
zmysłów wewnętrznych;
definitur
VITELO OpM p. 39 : intrinsecae potentiae sunt ... sensus communis, imaginatio, p-a, aestimatio et memoria.Cf.
GŁOG. Anal. fol. BB Ib : sensus interiores ... sunt quinque: sensus communis, imaginativa, memoria, f-a et estimativa ut dicitur secunda.
HESSE Matth. IV p. 350 : p-a ... est motus factus a sensu secundum actum, ut dicitur tertio De anima (cf. Arist. 428b, 11 sqq ).Ita saepius.
Distinguitur
sensibilis
(Gr.
φαντασία αἰσθηική):(
WROCŁ. Epit. fol. s
IIa sq.)
;
opp.
rationalis (Gr.
φαντασία λογιστική) (
ib.
)
2.
obraz zmysłowy, wyobrażenie; res sensibus percepta, visum
VITELO Opt. p. 188 : forma albi fulgidi ... permutatur et apparet oculo coloris punicei p-a.
Ib. p. 472 : propter ... ipsorum speculorum regularitatem unius coloris fit p-a.
GŁOG. Anim. fol. X IIb : capitur f-a pro specie, que reservatur in virtute f-e ... sequitur corellarie quod f-a hic nominat ydolum vel similitudinem rei que exsistit.Ita saepius. Cf. PHANTASMA II. Glossa Pol.
GLb p. 39 : f-a imago alicuius corporis visa et cogitando in anima postea figurata «trzymane rzeczi».
N.
sq.
gen.
AMedi III p. 131 (a. 1438) : insulae e longinquo visae ... columbarum parvissimarum nobis p-am quamdam perhibebant.
B.
1.
fantazja twórcza;
imaginandi facultas
JAC. PAR. RefEccl p. 109 : hoc provenit ... ratione p-ae aut virtutis imaginativae.
GŁOG. Phys. fol. C Ib : color in facie ... luteus hominem significat ... qui ... fortitudinem ... f-e et imaginationis habet.
Dicitur
vana:
CIOŁ. Lib. II p. 129 : inutilis ymaginum vane f-e speculator.
2.
wytwór wyobraźni, urojenie, złuda; res
imaginatione ficta, species inanis, visum inane
VITELO OpM p. 46 : secundum motum imaginationis et secundum p-as varia et diversa apparent.
Ib. p. 49 : non est opinabile quod plures diversimode dispositi ... haberent eadem hora tales mirabiles p-as omnino consimiles.
GŁOG. Hisp. fol. a Ia : logica est sciencia que a f-iis, que videntur et non sunt, liberat.Etiam extra textus phil.
HESSE Matth. III p. 24 : honores transitorios, qui sunt solum quasi p-ae vel somnia.
KrMU p. 113, 34 (saec. XV in.) : mens poeticis infecta carminibus ... talium fantasmatum ymaginacione deluditur adeo, ut eciam oracionis tempore ... vix mundari valeat ... talibus f-iis.