Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PERSPICIO

Gramatyka
  • Formyperspicio
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ere, -spexi, -spectum
Znaczenia
  • I.
    • 1. propr. conspicere, intueri.
    • 2. transl. conspicere, observare, cognoscere, intellegere, inspicere.
      • α. + aliquid perspectum habere
      • β. iur. oculis perlustrare
  • II. + prospiciendi providere, (pro)curare

Pełne hasło

PERSPICIO, -ere, -spexi, -spectum
  • F.
  • G.
  • Bl.
  • S.
  • A.
  • O.
[gerundium perspiciandum, cf. infra 29. ]
I.
1. propr. patrzyć, spostrzegać, zobaczyć; conspicere, intueri.
2. transl. przejrzeć, obejrzeć, pojąć, zbadać, poznać; conspicere, observare, cognoscere, intellegere, inspicere.
Additur v. gr.
diligenter ( DyplMog p. 34, a. 1300 ; StPPP II p. 128, a. 1402) , item consideratione perspicaci ( KodMp IV p. 356, a. 1440) , diligentia accurata ( DokMp VIII p. 20, a. 1438) , fide oculata ( LeubUrk p. 119, a. 1233 ; KodWp VI p. 51, a. 1291).
Praec.
α. aliquid perspectum habere i.q. perspexisse
CALLIM. Hist. p. 110 : familiari ... suo ... cuius fidem ... cognitam p-tamque habebat.
ArHist X p. 225 (a. 1556) : domini habentes p-tam probitatem et... eruditionem Adami.
β. iur. licować, sprawdzić naocznie; oculis perlustrare
TPaw IV p. 505 (a. 1392) : terminus est asignatus ... ad p-andum hereditatem (ed. -ate) et viceuersa ad judicium castrense reuertere.
AGZ XV p. 121 (a. 1471) : ministerialis ... computavit cassularum loca per ... Petrum ... sibi Lucae receptarum et vestigia ... usque in horreum Petri ... p-xit.
Constr. ad 1 - 2:
a. abs. b. sq. dat.
KodKKr II p. 166 (a. 1392) : quorum canonicorum mihi deuocio et obseruancia commoranti inibi in regimine multum est p-ta.
c. sq. dupl. acc. d. sq. acc. c. inf. e. sq. abl. f. sq. ad:
MARTIN. p. 43 : p-atur per illa duo foramina ad illam virgam.
g. sq. in c. abl.
KodWp II p. 1 (a. 1288) : prout ... p-ximus in suis patentibus privilegiis.
h. sq. per, cf. supra 39 et
COPERN. Rv p. 208 : cum sidus ipsum per specilla normae rectae p-tum tenuerit.
II. confunditur cum verbo prospiciendi zadbać, postarać się o coś; providere, (pro)curare
KodMp II p. 54 (a. 1234) : tam iuris racione quam prudentium prouidencia ... p-tum est ea gesta scripture noticia ... perpetuari.
KodPol II p. 197 (a. 1315) : cum bene sibi p-at in futurum, qui ante judicium justitiam preparat.
DokMp VII p. 248 (a. 1428) : labores ... montis ad finem p-re.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)