- F.
- G.
- S.
- Dc.
- A.
- N.
- O.
I.
próba, doświadczenie, eksperyment; probatio, experimentum.
Ap.
nos tantummodo in iunctura
periculum facere
(saec.
XV
ex.
- XVI).
Occ.
constr.
a.
sq.
gen.
b.
sq.
de
:
CALLIM.
in
Tom. I app., p. 1 (a. 1471) : p-um de patientia mea facere.
Ib. X p. 253 (a. 1528) : de mea in se fide p-um facere .c. sq. in c. acc.
SSrSil XIII p. 16 (a. 1470) : fac in te p-um.
II.
A.
niebezpieczeństwa, ryzyko, niebezpieczne przedsięwzięcie; res dubiae, discrimen, dimicatio, opus periculosum.
Saepe dicitur per abundantiam
discrimen periculi.
B.
szkoda, strata, zniszczenie,
klęska; damnum, iactura, calamitas, ruina.
Glossa
Pol.
GLt p. 25 : p-um «sguba».
N. iuncturam
insolitam
nullo periculo alicui inferente
i.q. nullum periculum inferens (aliquis)
PP III p. 24 (a. 1431) : debet intercedere ciuitatem nullo p-o ciuitati inferente.
C.
Varia ad A-B:
1.
Iuncturae selectae
a.
nominales,
v.
gr. capitis, mortis (mortalitatis), vitae
sim.
b.
adiectivales,
v.
gr. arduum, capitale, exitiale, grande, grave, letale, maximum, notabile,
pestiferum,
ultimum, sim.,
cf.
s.
v.
v.
N.
aquinum:
DokListPł II p. 306 (a. 1546) : Paulo ... in ... navigacione ... variis periculis aquinis occupato.
c.
verbales
α. periculum (ab, de, ex, in
aliquo, aliqua re) astat
(ad ianuam), est, evenit, imminet, impendet, incidit, incumbit, incurrit, instat,
minatur, occurrit,
provenit, resultat (in aliquem), subiacet, subintrat, vertitur
sim.,
cf.
s.
v.
v.
β.
periculo(-is) obviare,
occurrere, prospicere, providere sim.; etiam subesse, subiacere
sim.; sed imprimis aliquem (praec. se,
interdum aliquid) adicere, committere, dare, devovere, exponere,
ingerere, involvere,
miscere, obicere, offerre, prodere, subicere, submittere, supponere,
sim.,
cf.
s.
v.
v.
γ. periculum(-a) accipere,
adire, amplecti, capessere, consciscere, contrahere, excipere, ferre, incidere, incurrere, inire, irrumpere,
pati, perferre, perpeti,
portare, recipere, subire, suscipere, sustinere, sim.; item avertere,
declinare, deicere, dimovere, dispellere, dissolvere, effugere, evadere, evellere, fugare, fugere, propulsare,
repellere, rescindere,
sedare, semovere, superare, tollere, truncare, vitare, sim.; etiam
alicui (in aliquem) afferre, comparare, incutere, inferre, machinari,
struere,
sim.; omnia
cf.
s.
v.
v.
δ. periculo(-is) aliquem
afficere, affligere,
constringere, deprimere, interlinere, involvere sim.,
cf.
s.
v.
v.
ε. ad periculum aliquem (ex)ponere,
sim.
cf.
s.
v
.v.
ζ. in periculum advenire, incidere, venire,
etiam machinari; item
aliquem (praec. se) adducere, conicere, dare, mittere, ponere, praecipitare,
traicere sim.,
cf.
s.
v
.v.
η. in periculo(-is)
consistere, esse, obversari, poni, versari, sim.,
cf.
s.
v
.v.
2.
Locut.
α. absque (sine) periculo.
β.
alicuius
(praec.
suo) periculo
na czyjąś odpowiedzialność, czyjeś ryzyko; aliquid in se recipiendo.
γ.
simili sensu
periculo stare
brać na własną odpowiedzialność; in se recipere
CracArt suppl. II p. 80 (a. 1437) : Theodoricus se submisit stare p-o in tercia parte molendini.
δ. auris periculo subici
cf.
supra I 966, 15 sqq.
ε.
animae (suae, alicuius)
zagrożenie zbawienia duszy, zatracenie, potępienie
wieczne;
i. q. condemnatio aeterna imminens
CodSil(M) I p. 271 (a. 1204) : quicumque sciat se in anime sue p-um delinquere.
KodMaz(K) p. 374 (a. 1232) : ipsius anime p-o compassus ... uillam ... ecclesie ... restituere maturaui.
DokKKr I p. 54 (a. 1331) : coloni ... animarum p-a pervenerunt.Itasaepissime.
3.
Constr.
a.
abs.
b.
sq.
gen.
c.
sq.
de :
MATTH. OpTheol p. 404 : suadebam esse de accessu communionis p-um.d. sq. in c. abl.