Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PEREGRINATIO

Gramatyka
  • Formyperegrinatio, peregrinacio
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -onis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzaj
Znaczenia
  • I. propr.
    • 1. actus peregrinandi, iter (extra patriam) susceptum.
    • 2. iter devotionis gratia susceptum
  • II. transl.
    • 1. + huius vitae, saeculi haec vita
    • 2. vitae exitus

Pełne hasło

PEREGRINATIO s. PEREGRINACIO, -onis f.
  • B.
  • G.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • L.
  • A.
  • H.
  • Ha.
  • N.
  • O.
I. propr.
1. podróżowanie, podróż (poza krajem); actus peregrinandi, iter (extra patriam) susceptum.
2. pielgrzymka (do miejsc świętych); iter devotionis gratia susceptum
GALL p. 158,11 : iter p-is ad sanctum Egidium sanctumque regem Stephanum cum devotione consumavit.
KodWp I p. 85 (a. 1217) : ut archiepiscopum Gnesnesnem ... a Ierosolimitane p-is labore ... absolvere dignaremur sc. papa.
Ita saepius. Glossa Pol.
RFil XL p. 256 (saec. XVI) : causa p-is «dia odpustów».
Iuxta ponitur
servitium Dei extra terminos regni ( ŁASKI ComPriv fol. 214b). Intellegitur praec. pielgrzymka do Ziemi Świętej; iter in Terram Sanctam susceptum
*KodWp I p. 160 (a. 1236) : vota p-is in succursum ... fidelium in Prussia commutetis.
PommUrk II p. 65 (a. 1260) : Ioannes ... viam p-is expediens duos mansos .. claustro ... contulit.
Notabiliora quaedam ad 1-2 :
Iuncturae nominales, v. gr.
peregrinationis iter ( PommUrk II p. 445, a. 1281 ; cf. supra 30 ;vel via cf. supra 42 et saepius).
Constr.
a. sq. gen.
*Dogiel I p. 1 (a. 1255) : nobis in p-e Prussiae positis.
DŁUG. Hist. I p. 541(= II p. 313 ed.nov.) : p-e sancti Aegidii ... votive obita.
b. sq. ad :
CodEp I 1, p. 59 (a. 1423) : causa p-is pro salute animae suae ad limina beatorum Petri et Pauli.
Cf. supra 30 et saepius. c. sq. in c. acc.
DŁUG. Hist. I p. 197 (= I p. 263 ed.nov.) : longe fuit a p-is in Herusalem ultra mare voluntate.
AAlex p. 412 (a. 1504) : est mihi p-o complenda ad limina s. Virginis in Loretum.
d. sq. ultra cf. supra 332,55. e. sq. versus :
PommUrk II p. 445 (a. 1281) : iter p-is versus Terram Sanctam arripere.
Ib. IV p. 68 (a. 1302) : pro remedio anime ... sue p-em explebit versus Romam.
Ita saepius. f. sq. adi. loci
MPH V p. 899 (a. fere 1533): facultas abeundi ... in p-em Ierosolimitanam.
Cf. supra 332,33.
Iuncturae verbales, v. gr.
peregrinationem (peregrinationis iter vel viam) aggredi ( DŁUG. Hist. I p. 529 =II p. 300 ed. nov.), arripere (cf. supra 4 et saepius), assumere ( DŁUG. Hist. I p. 539 = II p. 311 ed. nov. ), complere (cf. supra 7 ; ; explere (cf. supra 5 ), facere ( ConcPol IV p.168, a. 1435) peragere ( DŁUG. Hist. I p. 541= II p. 313 ed.nov.) ; ; simili sensu peregrinationi se committere ( AAlex p. 424, a. 1504) , in peregrinationem abire ( cf. supra 7 ), in peregrinatione positum esse ( *Dogiel I p. 1, a. 1253), item peregrinatione rapi ( DŁUG. Op. p. 617 (epistula a. 1450) : altiori p-e raptus Ierosolimam visurus pergo.
II. transl.
1. huius vitae, saeculi et abs. (e Vlg. Eccl. 16,15 ) pielgrzymowanie po ziemi, życie doczesne; haec vita
KodKKr I p. 141 (a. 1302) : in loco p-is et valle miserie constitutis.
CracArt suppl. II p. 129 (a. 1440) : volens salubripremeditacione diem sue p-is extremum prevenire.
SCARB. Sap. II p. 396 : post p-em saeculi ab oculis suis omnem lacrimam ... confidebat abstergi (alluditur ad Vlg. Apoc. 7,17; 21,4 ).
JAC. PAR. Opln p. 177 : in huius vitae p-e.
2. przejście do wieczności; vitae exitus
KodWp II p. 515 (a. 1339) : bonis operibus cupiens diem sue p-is prevenire.
CracArt suppl. II p. 114 (a. 1439) : volens diem sue p-is piis operibus prevenire.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)