Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PEREGRINOR

Gramatyka
  • Formyperegrinor, peregrino
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ari, -atus sum -are, -avi, -atum
Znaczenia
  • I.
    • A. propr.
      • 1. per loca aliena peragrari, peregre iter facere.
      • 2. hospitio uti
      • 3. vagari, errare.
    • B. transl. vivere (in hoc mundo)
  • II. + ab) abesse, remotum esse
    • α.
    • β. + a notitia alicuius:

Pełne hasło

PEREGRINOR, -ari, -atus sum et PEREGRINO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • G.
  • Bl.
  • S. (
  • Dc. et
  • B. part.
  • praes.),
  • L.
  • N.
  • O.
I.
A. propr.
1. podróżować, przebywać poza granicami kraju; per loca aliena peragrari, peregre iter facere.
Simili sensu
peregrinatum vel peregrinando ire ( PommUrk VI p. 272, a. 1325) ; RHum XXVII p. 92, saec. XIV ex.ex) .
Praec.
pielgrzymować, odbywać pielgrzymkę (do miejsc świętych); devotionis gratia ad loca sacra proficisci
*Lites I p. 90 (a. 1339) : devotionis causa p-ndo in Prussiamadvenerat.
DŁUG. Op. p. 166 : quamvis ad gloriosae Virginis honorem p-retur, sancti ... Stanislaipraesidium praesensit.
AKapSąd III p. 378 (a. 1500) : intendens p-ri et ... anime sue saluti... providere condidit testamentum.
Glossa Pol.
GLcerv p. 673 : p-ri «pielgrzymować».
N. constr.
a. sq. acc. (nominis loci)
CodEp III p. 121 (a. 1464) : si non iam Wratislaviam p-verint.
b. sq. extra :
*KodWp I p. 433 (a. 1279) : nullus clericus ... p-ri extra ... provinciam suam presumat.
ArPrawn I p. 359 (a. 1512) : clerici beneficiati non presumant extra provinciam p-ri.
c. sq. in c. acc.
KOMOR. p. 345 : in Terram Sanctam p-ri.
d. sq. in c. abl.
AGZ II p. 11 (a. 1377) : fratribus Praedicatoribus pro Christo p-ntibus in terris infidelium.
e. sq. per :
DokListPł II p. 188 (a. 1535) : si... socius ... per alias civitates ... p-verit.
2. przebywać tymczasowo, gościć; hospitio uti
GLb p. 75 : p-tus est «zagosczyl syą».
3. błąkać się, nie mieć stałego miejsca pobytu, wędrować; vagari, errare.
B. transl. pielgrzymować po ziemi (o życiu doczesnym); vivere (in hoc mundo)
KodKKr I p. 141 (a. 1302) : non habemus civitatem hic manentem, sed p-amus ad futurum.
Lites II p. 186 (a. 1419) : patre in hac labilitate vite p-nte.
N. locut.
haec peregrinans vita życie doczesne; haec vita
KodWp III p. 509 (a. 1381) : piarum... mentium est, ut in hac p-nti vita ... cultus divinus ... et bona ... religiosorum augeantur.
II. (sq. ab) oddalać się, odchodzić; abesse, remotum esse
NIC. BŁ. Serm. I p. 408 : quamdiu sunt in corpore, p-antur sancti a Domino (cf. Vlg. 2. Cor. 5,6 ).
JAC. PAR. Opln p. 467 : a se p-ns anima iam in coelis habitat.
COPERN. Rv p. 16 : rectus motus ... supervenit ijs, quae a loco suo naturali p-antur ... vel quomodolibet extra ipsum sunt.
N.
α. in imagine
DŁUG. Hist. II p. 117(= III p. 133 ed.nov.): quod in facinore ... suo non habitaverit, sed p-tus magis fuerit (cf. Val. Max. 6, 9 ext. 1 ).
β. locut. a notitia alicuius:
KodMaz(L) p. 35 (a. 1302) : ut gesta virtuosa ... a progenitorum ... p-entur noticia nequaquam ducimus admittendum.
Item
a memoria (viventium: StKapWł p. 42, a. 1500) .
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)