Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PATIBULUM

Gramatyka
  • Formypatibulum, patebulum
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -i
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajnijaki
Znaczenia
  • I.
    • 1. palus, crux cui capitis damnati affigebantur.
    • 2. pegma ligneum, in quo capitis damnati suspendebantur
      • a.
        • α.
        • β.
        • γ.
        • δ.
        • ε.
      • b. transl.+ patibuli poena terror dolor

Pełne hasło

PATIBULUM s. PATEBULUM, -i n.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • L.
  • A.
  • H.
  • N.
  • O.
I.
1. pal, krzyż do przybijania skazańców; palus, crux cui capitis damnati affigebantur.
Praec.
crucis et abs. krzyż Chrystusowy; crux, cui Christus affixus est.
2. szubienica, drewniane rusztowanie, na którym wieszano skazanych na śmierć; pegma ligneum, in quo capitis damnati suspendebantur
Lites I p. 21 (a. 1320) : comminantes ... suspensionem in p-o.
ChrPP p. 448 : alto p-o est appensus.
KodKKr II p. 437 (a. 1418) : tenentur ... principes ... et nobiles ... in p-is ... suspendere.
Ita saepius. Glossa Pol.
GLcerv p. 668 : p-um, furca, «szubienica».
Syn.
suspendium :
MatLub p. 18 (a. 1418) : super quibus fossatis suspendium sive p-um ... fuit.
Iuncturae ad 1-2:
a. verbales aliquem
α. patibulo dare ( AGZ XVI p. 20, a. 1464) , deputare ( AKapSąd III p. 155, a. 1511).
β. patibulo affigere (( KodMaz(K) p. 9, a. 1047 ; KADŁUB. p. 55 ) ;, appendere ( ChrPP p. 448 ) , suffigere ( KADŁUB. p. 194 ) , suspendere ( AKapSąd III p. 155, a. 1511) .
γ. ad patibulum ducere ( MPH VI p. 531, saec. XVI) .
δ. in patibulum agere ( DŁUG. Hist. IV p. 23 ; Id. LibBen III p. 298 ). ;
ε. in patibulo mortis perimere ( Theiner I p. 35, a. 1240).
b. nominales patibuli poena ( ZabDziej III p. 166, a. 1491 : pro qua recepcione pellium pena p-i, ed. patibili, est sentenciatus), terror (i.q. patibulum ipsum DŁUG. Hist. V p. 263 ). Π. transl. cierpienie; dolor
MARTIN. OP. Marg. fol. p 4a : in p-o mortis si penituerint, non est neganda sepultura.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)