- Th. (morticinum),
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- B.
- N.
- K.
I.
A.
1.
los istot śmiertelnych,tj.śmierć; mortalium sors,
mors, obitus
KsgKaz p. 232 (a. 1389) : medietatem pecunie parate pueris suis legittimis assignavit adhuc, si quid m-ii contigerit ei via in Romana.
2.
opłata za pogrzeb;
funerarium
DŁUG. LibBen I p. 615 : habent vicarii ... m-a omnia sive funeralia, quae in funereis exequiis ponuntur.Cf. FUNERARIUS et MORTUARIUM II.
B.
meton.
1.
a.
(de hominibus) ciało, zwłoki;
funus.
b.
(de animalibus) padlina, ścierwo; cadaver
KADŁUB. p. 221 : rixantes vendunt aquile m-ia corvis, corrixans alii dat canis ossa cani.
HistTart p. 97 : item omnia immunda commedunt Tartari absque modo lupos, vulpes, canes, m-a, adluviones, mures.Ita saepius.
2.
zaraza; pestilentia
SamlUB p. 56 (a. 1270) : nisi pagani ... equos vel pecora abstulerint seu commune m-um fuit, quod vulgariter «shelm» (Germ. ) dicitur.Cf. MORTALITAS II 2.
II.
spadek po zmarłym bezpotomnie kmieciu, przypadający właścicielowi wsi, (także) opłata
związana z objęciem takiego
spadku; sors, quae post colonum liberis carentem mortuum terrae domino obveniebat, (etiam) merces ab eo, qui
possessionem eiusmodi adibat,
solvenda
DokMp V p. 16 (a. 1402) : portionem ... quae in posterum per m-um tanget ipsum, videlicet per «pusciznam».
ArPrawn XI p. 4 (a. 1450) : si femina ... viro ... copulata ... anno primo non elapso sine prole decedet, extunc dominus possesor loci illius ... de m-iis nihil habeat recipere ... sed ... propinquiores ... m-ia facultatem habeant recipiendi.
AGZ XII p. 219 (a. 1452) : debet dare intromissionem in villam ... cum molendinis ... exaccione bovum, m-iis, campis.Ita saepissime. Glossa Pol. et
AGZXII p. 269 (a. 1461) : m-iis alias «odvmarczisna» ( ib. passim ).
Sejm. p. LXI (a. 1477) : recipiat a kmethonibus suis ... m-ia alias «odumarthkow».Cf. Dąbkowski, Prawo prywatne polskie II p. 11 et MORTUALIA MORTALICINIUM MORTALIONIUM MORTALIS II 4 MORTUARIUM.