- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- A.
I.
de tempore
1.
temporis
et
abs.
:
okres czasu, czas
(trwania); spatium temporis emensum,
v.
gr. praescriptionis (
StPPP VIII
p. 810, a.
1400)
, treugarum (
DŁUG. Hist. IV
p. 13
).
Additur
gen. mensurae, v. gr.
unius anni
sim., item praesentis temporis (
CodVit
p. 783,
a. 1427).
N.
locut.
α.
longo (modico) intervallo
długo (krótko); diu
(brevi tempore).
β.
e longo temporum intervallo
od dawna; pridem
PommUrk IV p. 401 (a. 1310) : quos reditus ... decanus habuerat ex longo i-o temporum.
γ.
per (alicuius temporis) intervallum
przez (jakiś) czas;
aliquantum
tempus.
Simili sensu
sub intervallo :
DŁUG. Hist. II p. 21 (= III, p. 32 ed. nov.): sub modico i-o validum robur militum... fugatum ... est.
Ib.IV p. 13 : sub illarum indutiarum ... i-o milites ... praeparabant se ad bellum.Ita saepius apud DŁUG.
δ.
cum cursu et intervallo temporis
z biegiem czasu;
tempore procedente
KodMp II p. 85 (a. 1252) : ne gestasimul cum cursu ac i-o temporis elabantur a memoria.
2.
odstęp, przerwa;
intermissio, temporis spatium interiectum.
Occ.
(sensu praegnanti) przerwa w toku
opowiadania; narrationis tenor intermissus
GALL p. 73, 20 : hec ad presens de sancto dixisse sufficiat et ad i-um superius nostre stilus intentionis incipiat (cf. contextum ).
N.
formulas
α.
per
intervalla
z przerwami; pausa
(-is) interiecta (-is).
β.
intervallo
po pewnym czasie;
aliquo tempore
intermisso.
Praec.
a. (di)lucidum
moment świadomości (w szaleństwie); furoris
intermissio
MARTIN. OP. Marg. fol. h 2a : episcopus insanus renuntiare non potest, nisi habeat lucida i-a.
KOMOR. p. 236 : maniacam dilucidis i-is patiebatur infirmitatem.
Additur
furoris (
ArPrawn VII
p. 165
)
, a furore (
AKapSąd II
p. 804, a.
1518)
. b. carnispriviale
et
abs.
:
okres czasu między okresem świąt Bożego Narodzenia a początkiem
Wielkiego Postu,
zapusty; temporis spatium, quod inter festa Nativitatis Domini et
leiunium quadragesimale
intercedit
BIEM p. 29,6 : i-um carnispriviale... esset sex hebdomadarum.DŁUG. in
CodEp I 2, p. 108 (a. 1450) : agebat illic caesar carnisprivii dies ... et solatiis i-i tempora protrahebat.
Id. Hist. IV p. 366 : anni eiusdem i-um sex duntaxat hebdomadis stringebatur.
c.
iuridicum
et
abs.
:
przepisana prawem przerwa między kolejnymi rozprawami (pozwami)
sądowymi; temporis spatium, quod ex lege inter iudiciorum
(citationum) dies
intercedere debebat
AKapSąd II p. 668 (a. 1493) : durante et pendente i-o monitionis ... preveniendo terminum monicionis ... citaverit.
OrtWp p. 79 (a. 1557) : teneri illum ad comprobandum ... hanc allegationem spacio et i-o iuridico ... consules civitatis... decreverunt.
Inde sensu latius transl. pl.
terminorum
et
abs.
:
i. fere q. kolejne
posiedzenia sądu; iudicia
consequentia
KodKKr I p. 212 (a. 1338) : hijs ... qui fuerant euocandi legittime primo ... secundo et tercio ... per sufficiencia temporum et terminorum i-a euocatis.
KodWp V p. 1 (a. 1400) : discordia ... per diuersa volueretur terminorum i-a.
ArPrawn X p. 455 (a. 1415) : domum ... Franczco tenere debet per 3 iudicia seu i-a absque alienacione.
3.
mus.
t. t. tonorum et abs. : interwał muzyczny, definit
MONET. fol. B IVa: modus in proposito est vnius note ad alteram habitudo secundum arsim et thesim considerata, quem Boetius i-um appellat; est ... i-um soni acuti, semiacuti grauisque distantia, vel id quod omittitur ab vna nota in aliam ([cf. ib. infra m. ae. de intervallis mus. doctrinam expositam)].Cf. Th. VII 1, 2295, 65 sqq.
II.
de loco
1.
propr.
a.
viae
sim. et
abs.
:
odległość, oddalenie;
distantia.
Dicitur
spatiosum (
IANIC.
p. 129,
v. 20
).
N.
locut.
personale
rozłąka;
disiunctio
StPPP X p. 55 (saec. XV in.in) : constans dileccio labente tempore non labitur ... nec personale i-um per distanciam locorum displicenciam inducit.
b.
obstaculi
przeszkoda, zawada;
impedimentum
PommUrk IV p. 376 (a. 1309) : quam viam non aliquibus obstruent edificiis nec alicuius obstaculi i-o.
c.
geom.
promień koła; circuli radius qui dicitur
COPERN. Rv . p. 56(= p. 40 ed. nov.): si ... facto C centro, i-o autem BC ... describeremus circulum.
2.
transl.
locut.
longo intervallo
bardzo, znacznie;
valde, vehementer
SSrSil IX p. 246 (a. 1467) : longo, ut ajunt, erras i-o.
Tom VII p. 204 (a. 1525) : doctrine ... thesaurum ... omnium regum gazis longo i-o ... anteponebat.
III.
singularia
1.
vadii
wyznaczenie kary umownej zabezpieczającej dodatkowo wykonanie jakiegoś
zobowiązania; cautionis insuper adiectae interpositio
TPaw III p. 451 (a. 1399) : Nicolaus ... cognouit decem marcas vadij cum Martino ... et in illo i-o vadij nominauit etc.Cf. VALLATIO.
2.
(sensu non satis certo) intryga?
interventus?
CodVit p. 778 (a. 1427) : qualia et quanta contra ... nostram maiestatem calidis machinacionibus et proditoriis i-is consvevit suggerere.