Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INFRINGO

Gramatyka
  • Formyinfringo
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ere, -fregi, -fractum
Znaczenia
  • I. propr.+ frangere, confringere, discutere, rumpere, destruere. effringere
  • II. transl.
    • 1. debilitare, infirmare.
    • 2. abstr. rumpere, violare,
      • a.
        • β. + arendam cassare decretum (in aliquo: divisionem violaredonationem iuramentum 319; iusiurandum ordinationem paginam (confirmationisprotectionis voluntatis privilegium (in parte vel in toto sententiam testamentum vadium
  • III. + infligere:

Pełne hasło

INFRINGO, -ere, -fregi, -fractum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • N.
  • A.
[quae aliquoties legitur forma inf. praes. infrigere lapsu calami vel typothetae errore orta esse videtur KodKKr p. 3, a. 1257 ; APozn I p. 88, a. 1442 ; item infrangere: KsgPrzem I p. 75, a. 1417. formae a themate perf. infring- derivatae
KodKKr I p. 118 (a. 1286) : si quis ... donationeminfringerit ... puniatur.
KodPol II p. 659 (a. 1329) : si quis ... donationem infringerit etc.
ArPrawn X p. 73 (a. 1399) : si quis ... pacem infringerit etc.
AGZ XVII p. 69 (a. 1471) : divisionem ... infringerunt.
Ib. p. 241 (a. 1487) : vadium ... infrinxit et non tenuit.
Ita saepissime usque ad saec. XV med. act. pro pass. KodMp III
p. 218 (a. 1368) : insuper decernimus omnino infringere (i. Infringi ) nolentes, quod etc.]
I. propr. (res) złamać, połamać, rozbić, rozwalić, zburzyć; frangere, confringere, discutere, rumpere, destruere. Occ. włamać się; effringere
MARTIN. OP. Marg. fol. o 6b : sacrilegus dicitur ... qui i-it ecclesiam.
N. refl.
CorpJP II I p. 446 (1519): si vero aliquis noctu violenter e-erit se in domicilium alterius.
II. transl.
1. (homines eorumque corpora) złamać, osłabić; debilitare, infirmare.
2. res abstr. złamać, zerwać, naruszyć, uszczuplić, podważyć, nie dotrzymać; rumpere, violare, v. gr.
a. concordiam (in aliquo: StPPP II p. 267, a. 1422) , consuetudinem ( AKapSąd III p. 195, a. 1518) , immunitatem ( AConst p. 127, a. 1279) , libertatem ( KodWp I p. 41, a. 1103 et saepius), reverentiam ( GALL p. 92, 6) , salvum conductum ( CodEp III p. 183, a. 1474 et saepius),treugas ( CodVit p. 230, a. 1412 et saepius),votum castitatis ( MARTIN. OP. Marg. fol. r 6a).
β. arendam (syn. cassare : AKapSąd II p. 748, a. 1510) , contractum (syn. irritum facere, revocare: Dogiel IV p. 295, a. 1534) , decretum (in aliquo: StPPP VI p. 83, a. 1515) , divisionem (syn. violare : DokMp I p. 107, a. 1380 et saepius), donationem ( KodPol I p. 104, a. 1278 et saepissime), iuramentum ( CRIC. p. 57 v. 319; iusiurandum : Tom. IV p. 58, a. 1516) , ordinationem ( LiegnUB p. 16, a. 1302) , paginam (confirmationis : KodKKr I p. 15, a. 1215 et saepius; protectionis : KodMp II p. 19, a. 1208 ; voluntatis : KodMp IV p. 495, a. 1449) , privilegium (in parte vel in toto : StPPP III p. 34 ) , sententiam ( ArPrawn IV p. 88, a. 1347) , testamentum ( KodWp II p. 26, a. 1290 et saepius), vadium ( StPPP VII p. 325, a. 1424 et saepius). Glossa Pol.
GLc p. 13 : i-re «przekazie».
III. fungitur vice verbi infligere:
AGZ XI p. 93 (a. 1495) : Nicolaus ... requisivit penam super eo, quod sibi crimen mendacii i-isset et hoc ad presenciam domini castellani et dominorum prorogamus.
StPPP II p. 921 (a. 1497) : dux Theszinensis ... protestatus est coram officio ... super ducem Zathoriensem, quod si aliquod dampnum aut impedimentum alicui ex fidejussoribus studeret i-re, extunc dominus dux Thesinensis ... defendere et tueri intendit diligencius.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)