Ogólne
Pełne hasło
Więcej

QUOD-2

Gramatyka
  • Formyquod, quot
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana
  • Część mowyprzysłówek
Znaczenia
  • I.
    • 1. dlatego (gdyby), dlatego (jeśli)
    • 2. + quia quod, quod si (quodsi), si quod, ut quod sim. przeto
    • 3. co się tyczy
  • II.
    • A. enunt.
      • 1.
      • 2. acc. inf.
      • 3. + quin
    • B. enunt. causale: ponieważ, gdyż, że
    • C. enunt. finale: aby, żeby
    • D. enunt. concessivum: aczkolwiek, chociaż
    • E. enunt. consecutivum: że
    • F. enunt. condicionale: jeżeli
  • III.
    • 1. ind. con.
    • 2. + eo quod ex eo quod exinde quod z tego powodu, przez to
    • 3. + esto quod chociaż nawet, gdyby
    • 4.
      • a. + quam:
      • b. con.+ quando (cum):
      • c. + quantum:

Pełne hasło

QUOD s. QUOT
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • A.
  • H.
  • Ha.
  • O.
  • W.
I. adv.
1. dlatego (gdyby), dlatego (jeśli); quam ob causam (si), idcirco, quapropter.
Praec. in locut.
(hoc, nihil) est quod.
2. abs. et in iuncturis quia quod, quod si (quodsi), si quod, ut quod sim. przeto; itaque, ergo.
3. co się tyczy; quoad (rarissime).
II. coni. inducit enuntiata
A. enunt. obiectivum: że, aby.
N.
quod non pro ne :
StPPP VIII p. 642 (a. 1399) : Leonardo inhibitum est, q-d non det ... marcas ... Przibconi.
CodVit p. 630 (a. 1424) : timendum est q-d ad maiora pericula non veniat.
AAlex p. 84 (a. 1502) : videant ... q-d ... iniuriam supra iniuriam non addant.
Praec.
1. ponitur post permulta verba. e.g. cavere, contradicere, credere, iubere, iurare, monere, petere, probare, prohibere, rogare, scire, sperare, velle, vetare, cett.; item accedit, fit, evenit cett.
2. post verba dicendi, sentiendi, sim. ponitur ubi boni auctores acc. c. inf. dicere solent. Occurrit etiam post subst. , v. gr. casus, causa, cautio, condicio, conscientia, littera, principium, privilegium, tenor, terminus, cett., cf. s. v .v. ; item post locut. (hoc, isto, tali) modo quod, excepto quod, dempto quod, non obstante quod, proviso quod; aliquod tempus est quod, cf. s. v .v.
Constr.
a. sq. oratione recta
ChrMp p. 56 : addens, q-d ‘si pater meus virga vos cedebat, ego cedere faciam vos scorpionibus’.
StPPP VIII p. 61 (a. 1382) : dixit, q-d ‘nichil habeo super ipsum dicere’.
Ita saepius. b. sq. inf.
IurMas I p. 19 (a. 1355) : promittimus eciam, q-d ... nullam exaccionem nouam inponere, nec ... pauperes pregrauare.
KodWp III p. 348 (a. 1370) : promittimus ... q-d ... ecclesiam ... non impedire vel eciam inpugnare.
Ita saepissime usque ad saec. XVI.
N. sq. inf. pass.
TPaw IV p. 158 (a. 1406) : asserens, q-d ... Ianussius ... haberi terminum.
c. sq. acc. c. inf.
Lites III p. 156 (a. 1414) : respondit q-d se non curare.
3. post verba dubitandi ponitur ubi boni auctores quin dicere solent
KodPol I p. 18 (a. 1207) : non dubium, q-d boni enervacio non nisi prenominate virtutis potest contrario deputari.
CodVit p. 199 (a. 1409) : nec dubium, q-d ... mendacium ipsorum caput eorum conculcabit.
Ita saepius usque ad saec. XVI.
Item in iunctura
parum abest quod (cf. )
B. enunt. causale: ponieważ, gdyż, że; cum (causale), quia, quoniam.
C. enunt. finale: aby, żeby; ut (finale)
KodPol II p. 90 (a. 1274) : q-d ea ... robur obptineant firmitatis, presentem paginam ... fecimus roborari.
PommUrk II p. 327 (a. 1276) : ut rebus temporalibus locupletarentur clerici, q-d laudacioni omnium Creatoris valeant liberius inherere.
Ita vulgo usque ad saec. XVI.
N. fere i.q.
niech; utinam
ZabDziej II p. 85 (a. 1483) : eundem verbis turpibus diffamavit dicens ‘expediaris cum tuo Korawa, q-d vos dyabolus arripiat’!
D. enunt. concessivum: aczkolwiek, chociaż; etsi, quamvis.
E. enunt. consecutivum: że; ut (praec. in iuncturis adeo, ita, sic, sicut, tam, tamdiu, tot ... quod; talis, tantus ... quod).
F. enunt. condicionale: jeżeli; si
TPaw III p. 386 (a. 1397) : si non staueret (sic ) siue q-d non compareret, extunc ipsi fideiussores tenebuntur exsoluere.
PP III p. 1 (a. 1427) : q-d autem ista omnia non compleret, extunc [etc. (in textu admodum corrupto]).
AGZ XII p. 116 (a. 1443) : nec debet se dare citare, et q-d se daret citare, tenetur ... solvere.
III. varia ad I - II:
1. constr. : regit ind. vel con. diversorum temporum, consecutione temporum minime servata.
2. iuncturae potiores selectae: eo quod cf. supra III 1132, 39 sqq. ; ; ex eo quod cf. supra III 1266, 19 sqq. ; ; exinde quod z tego powodu, przez to; propterea
StPPP VIII p. 444 (a. 1398) : pro 50 marcis dampni, exinde q-d non dedit intromissionem.
hinc est quod cf. supra IV 762, 46 sqq. ; ;hoc quod cf. supra IV 753, 26 sqq. ; ; idcirco quod cf. supra V 21, 47 ; ; in hunc modum quod cf. supra VI 414, 39 sqq. ; ;in hoc (eo) quod cf. supra V 268, 45 sq. ; ; interim quod cf. supra V 861, 12 sqq. ; ;licet quod cf. supra V 1408, 34 sqq. ; ;nisi quod cf. supra VI 693, 7 sqq. ; ;parum quod non cf. supra 129, 7 sqq. ; ;praeterquam quod cf. pro eo quod cf. supra 1178, 6 ; ;propter (hoc) quod cf. supra 1305, 42 sq. ; ;propterea quod cf. supra 1307, 47 ; ; quippe quod cf. supra 1698, 8 ; ;secundum quod cf. infra s. v.; si quod cf. infra s. v.; vix quod cf. infra s. v.
3. locut. esto quod chociaż nawet, gdyby; etiamsi
DŁUG. Hist. I p. 31 (= I p. 92 ed.nov.) : lacus ... fontes ... habet, lacui ... perennitatem conferentes, esto q-d etiam nonnumquam a Vysla flumine ... irrigationem accipiat.
Ib. p. 55 (= I p. 114 ed.nov.) : habet Polonia... nonnulla opida, esto q-d neque pontificali neque collegiatarum ecclesiarum honore fulgeant, insignia.
4. fungitur vice aliarum vocum
a. quam:
APozn II p. 308 (a. 1495) : intelligimus nichil vehemencius ... ad evertendas civitates, q-d si auctoritas magistratuum labefactatur.
AGZ XVII p. 531 (a. 1506) : porcionem suam hereditariam ... inscripsit in tuitionem, quousque ... ad debitam discrecionem pervenerit, aut q-d diu voluerit.
b. con. quando (cum):
StPPP VIII p. 156 (a. 1385) : interfuimus q-d ... fideiusserunt.
Ib. p. 265 (a. 1388) : ducit testes, qui interfuerunt, q-d equum emit.
c. quantum:
KodWp IV p. 7 (a. 1249) : si iudex communis discordiam ... sopire non potest ... dominus ... debet iudicem iuvare q-d possit.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)