Ogólne
Pełne hasło
Więcej

QUATENUS

Gramatyka
  • Formyquatenus, quatinus, quattenus, quattinus,
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana
  • Część mowyprzysłówek
Znaczenia
  • I.
    • 1. transl.
      • α. + eatenus …quatenus tyle ... ile
      • β. + si et in quatenus
    • 2. (de tempore) jak długo, dopóki
    • 3. (de causa) o ile, skoro, jako że
  • II. sq. con.: aby, by, żeby
    • α.
    • β. + committere compellere (aliquem consulere disponere exigere (ab aliquo iniungere invitare
    • γ.
    • δ. + cautum esse distingui continere
  • III.
    • 1. + quomodo:
    • 2. + quando:
    • 3.

Pełne hasło

QUATENUS scr. quatinus,,quattenus,,quattinus
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • B.
  • L.
  • A.
  • H.
  • Ha.
  • N.
  • K.
  • O.
  • W.
[
N. doctrinam m. ae.
StPPP X p. 41 : ‘quatinus’ dupliciter scribitur: uno modo per ‘e’ longam, dicendo ‘quatenus’ et tantum valet sicut ‘quapropter’, et sic raro utimur in dictando; alio modo scribitur per ‘i’ corruptam, dicendo ‘quatinus’, et tantum valet sicut ‘ut’ vel ‘quod’, et sic utimur in dictaminibus.
GŁOG. Alex. I fol. Kk VIIa : ‘quatenus’ ... quandoque est idem quod ‘quantum’, vt ‘videndum est quatenus amicitie tribuendum est’; sed ‘quatenus’ per ‘i’ est coniunctio, valens idem quod ‘vt’.]
I. adv.
1. (de loco) dokąd, jak dalece, do jakiego stopnia (propr. et multo saepius transl. )
N. locut.
α. eatenus … quatenus tyle ... ile; tantum ... quantum
KodWp II p. 26 (a. 1290) : volumus ... ut in ipsis villis eatenus defalcetur eidem monasterio, q-s contingit distribuciones cottidianas ecclesie Sancte Crucis.
β. si et in quatenus :
Tom. III p. 270 (a. 1514) : vellemus ... conventum generalem ... instituere, si et in q-s id ipsum tue sinceritati ... videbitur (nisi leg. si et in quantum, cf. supra 1631,55 ).
2. (de tempore) jak długo, dopóki; quam diu, quoad (saec. XVI).
3. (de causa) o ile, skoro, jako że; quoniam, quippe (saec. XV ex. - XVI).
II. coni. sq. con. : aby, by, żeby; ut, quod (finale)
NIC. POL. p. 44,17 : morbos ... radicitus extirpare, q-s qui mederi iocundantur magis reddantur iocundi etc.
KodPol I p. 72 (a. 1254) : vestre ... providencie comittimus et ... mandamus, q-s ... non permittatis eosdem ... molestari.
KodWp I p. 3 (a. 1065 esse asseritur, est vero ante 1282) : q-us ... recipi merear in thabernaculis iustorum, contuli ... ecclesie ... transitus ... in Vyzna.
Ita vulgo.
N.
ex eo quatenus cf. Plerumque iungitur verbis. e.g.
α. deprecari ( ArPrawn V p. 461, saec. XV ex.ex) , exorare ( Gramm. p. 163, saec. XV) , hortari ( StSyn I p. 46 ) , obtestari ( ib. ), petere ( DokMp VII p. 6, a. 1418 et saepe), requirere ( KodMp IV p. 35, a. 1391 et saepius), rogare ( AKapSąd III p. 200, a. 1519) , supplicare ( KsgŁawKr p. 177, a. 1392 et saepe), cett.
β. committere ( et saepius ), compellere (aliquem : AKapSąd III p. 274, a. 1500) , consulere ( CodEp III p. 28, a. 1448) , disponere ( CracArt I p. 106, a. 1439) , exigere (ab aliquo : KodMp IV p. 68, a. 1399) , iniungere ( DokMp I p. 306, a. 1403 et saepius), invitare ( DokMp IV p. 74, a. 1342) , mandare (supra et saepissime; dare in mandatis: KodMp IV p. 122, a. 1410 et saepius), praecipere ( ib. p. 110, a. 1407 et saepius), velle ( ib. p. 35, a. 1391 et saepius), cett.
γ. consentire ( CorpJP III p. 260, a. 1512) , decernere ( DokMp I p. 411, a. 1417 et saepius), sententiare ( ArPrawn VIII p. 109, a. 1411 et saepius), cett.
δ. immo cautum esse ( APozn I p. 393, a. 1465 : molendinator debet cautus esse q-s discrete mittat fluere aquam de stagno) , distingui (
DŁUG. LibBen I p. 379 : in qua villa sunt quatuor campi ... circumferentialiter fossatis q-s dignoscerentur et occupari truncarique non possent, distincti)
, continere (
DokMp VII p. 8, a. 1418 : peticio ... continebat, q-s sibi litteram ... confirmare dignaremur;
KodPol III p. 480, a. 1456 : petitio continebat, q-is privilegium ... confirmare dignaremur).
III. confundi videtur c. vocibus
1. quomodo:
OSTR. p. 123 : ad quid sit altare et q-s vivendum sit, isti sacramentarii non intelligunt.
2. quando:
KodKKr I p. 74 (a. 1258) : cum usus rerum temporalium ... ad futuram gloriam promerendam nil conferant, nisi q-s ad ... caritatis opera conuertuntur.
3. sq. ad confundi videtur c. quoad co się tyczy; quod attinet ad
Tom. XII p. 378 (a. 1530) : q-s ad vestrae ... dominationis adventum huc ... visum est mihi ... ut vestra ... dominatio illum ... differret.
Ib. XIII p. 193 (a. 1531) : q-s ad condicionem ipsius, dicit eum satis bene (ed. bona) provisum (nisi utroque loco leg. quoad).
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)