Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PROVOCATIO

Gramatyka
  • Formyprovocatio, provocacio
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -onis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzaj
Znaczenia
  • I.
    • A.
      • 1. prowokacja, zaczepka,wyzwanie do walki
      • 2. zachęta, nakłonienie do czegoś
    • B.
      • 1. med.wywołanie, spowodowanie,sprawienie
      • 2. singulare: powołanie się na coś, przytoczenie czegoś
  • II. iur.
    • 1. pozwanie do sądu
    • 2. apelacja, odwołanie się do sądu wyższej instancji
    • 3. + nagana (naganienie) zakwestionowanie prawomocności wyroku, uczynienie sędziemu zarzutu o niesłuszny wyrok
  • III. + proclamationis

Pełne hasło

PROVOCATIO s. PROVOCACIO, -onis f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • W.
I.
A. alicuius
1. prowokacja, zaczepka,wyzwanie do walki; actus lacessandi, ad pugnam excitandi (saec. XV ex. -XVI).
2. zachęta, nakłonienie do czegoś; incitamentum, impulsio
ArHist XII p. 350 (a. 1375) : ut ... domina ... solacium et ampliorem ad amorem ordinis p-em valeat reportari.
B. alicuius rei
1. wywołanie, spowodowanie,sprawienie; actus efficiendi,commovendi, excitandi
NIC. BŁ. Serm. I p. 326 : lachrymarum p-em.
MATTH. Lect. I p. 219 : iubet ... gaudere et ad p-em gaudii advocare symphoniam et chorum.
Ita saepius. Simili sensu med.
GŁOG. Anim. fol. R IIa : in p-e menstrui mulieris.
Cf. PROVOCO I B.
2. singulare: powołanie się na coś, przytoczenie czegoś; actus afferendi, laudandi
MARTIN. OP. Serm. p. 105 nlb. : ad ... exemplum ... humilitatis inducit Christus nos non solum exempli p-e dicens ‘quemadmodum ego feci ... et vos faciatis’ (Vlg. Ioan. 13, 15 ), sed etiam rationis inductione.
Cf. PROVOCO II B 2.
II. iur.
1. pozwanie do sądu; actus ad iudicium vocandi.
2. apelacja, odwołanie się do sądu wyższej instancji; appellatio ad iudicem superiorem.
Constr. ad 1-2:
a. abs. b. sq. gen. c. sq. ab. d. sq. ad. e. sq. in c. acc.
CorpJP III p. 224 (a. 1512) : ut ... nemo audeat in externas partes appellationes et p-es facere.
f. sq. per :
KodWp IV p. 5 (a. 1232) : villam ... liberam ... a p-e nisi per sigillum nostrum ad nostram presentiam.
CodPom I p. 840 (a. 1238) : liberam villam ... a p-bus, nisi per camerarium claustri.
3. e Pol. nagana (naganienie) zakwestionowanie prawomocności wyroku, uczynienie sędziemu zarzutu o niesłuszny wyrok; actus iudicis sententiam iustam esse negandi
ArPrawn IV p. 29 (a. 1347) : sentenciam iudicis, que non fuit aliqua p-e suspensa, vulgariter «nye naganyona», declaramus transiisse in rem iudicatam.
StPPP II p. 207 (a. 1416) : in causa p-is sentencie late inter ipsam et Nicolaum.
Ita saepe.
Iuxta ponitur
motio ( AGZ XVII p. 178, a. 1479). Cf. PROVOCO II A 2.
III. confunditur c. voce proclamationis (cf. s. v.I A 2)
RHer III p. 29 (a. 1443) : de genelogia ... cuius p-o est Osthoya.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)