Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PROVENTUS

Gramatyka
  • Formyproventus
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -us
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajmęski
Znaczenia
  • I.
    • A. dochód, przychód,zysk
    • B. opłata, danina, podatek
    • C. procent od pożyczonej sumy
      • 1.
      • 2.
      • 3.
        • a.
        • b.
        • c.
        • d.
        • e.
  • II. postępowanie naprzód,przebieg (zwł. pomyślny)

Pełne hasło

PROVENTUS, -us m.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • B.
  • L.
  • A.
  • N.
  • O.
  • W.
[nom. pl. proventi:
Tom. XII p. 255 (a. 1530) : de hoc ... anno proventi ... haberi non possunt.
gen. pl. proventorum:
Dogiel IV p. 122 (a. 1433) : medietas fructuum, proventorum.
HumRef p. 134 (a. 1500) : secundum proportionem proventorum.
abl. pl. proventis:
ArHist IV p. 299 (a. 1300) : cum omnibus ... proventis.
Item
provenitibus :
Dogiel I p. 426 (a. 1535) : cum censibus ... atque ... omnigenis provenitibus.]
I.
A. dochód, przychód,zysk; reditus, quaestus, fructus, lucrum
KodKKr I p. 9 (a. 1189) : testatur se a capitulo ... ius venationis ... p-usque quosdam accepisse.
KodWp I p. 49 (a. 1206) : pro predicto predio recepi Olavam cum duabus ecclesiis et decimacione et omnibus p-bus, qui in circuicione ... continentur.
Ita vulgo.
B. opłata, danina, podatek; tributum,vectigal, exactio
CodPom I p. 229 (a. 1213) : molendinarius ... nulli tenebit molere gratis, sed per p-us, quos monialibus ... annuatim solet ministrare.
KodMp I p. 51 (a. 1256) : ut de uillis ... quas ... posident ... quosdam p-us, qui uulgo «stan» vocantur ... minime soluere tenebuntur.
Ita vulgo.
C. procent od pożyczonej sumy; faenus, usura
StPPP VIII p. 435 (a. 1397) : si non solverint, tunc ad diem s. Stanislai ... ab eisdem pecuniis de p-u tres marcas ... debent ... solvere una cum ipsis pecuniis.
Ib. p. 590 (a. 1398) : ita si quod dampnum haberent in eisdem XL marcis, hoc totum in ipso Andrea redundabit et decem marcas de p-u, si defecerit, tunc in ipso Andrea repetentur.
Ita saepius. Glossa Pol.
AGZ XVII p. 26 (a. 1470) : tenentur ... Katherine ... triginta marcas ... quod debuerunt solvere ... cum p-u trium marcarum alias «z plathem».
Varia ad A - C:
1. glossae Pol. Cf.
KodWp III p. 89 (a. 1359) : aliquos p-us alias «poplathky» ... excipere.
StPPP I p. 226 (a. 1368) : p-us, qui proveniunt in toto regno ... qui vulgariter nuncupantur «berne».
AGZ II p. 130 (a. 1447) : dum ... non solverint ... quoscumque ... p-us, vulgariter «podathkow».
Ib. XIV p. 240 (a. 1447) : recepit census ... de molendino ... et alios p-us alias «dochody».
Ib. XII p. 328 (a. 1469) : pro p-bus alias «poplathky».
StPPP II p. 826 (a. 1479) : mense p-us alias «obyedne».
AGZ XVI p. 201 (a. 1486) : cum silvis et earum p-bus alias «z danyamy lyesznymi».
Ib. p. 208 (a. 1487) : quos ... inscribit cum p-bus alias «z danyamy» vel «hoszpy».
StPPP VII p. 53 (a. 1497) : recepit ... p-um bellicalem alias «woyenne».
IurMas II p. 90 (a. 1502) : «poradlne» ... regium p-um.
KsgDoch p. 426: ex p-u cassularum alias «kopczyzna». ZabDziej I p. 198 (a. 1526) : nisi quid haberet p-um alias «uzythek».
2. syn. et iuxta posita census ( DokMp IV p. 41, a. 1317 et saepius), colenda ( AKapSąd III p. 85, a. 1502) , fructus (cf. et saepius ), oblatio ( AKapSąd III p. 85 ) , obventio ( AKapSąd II p. 25, a. 1417 et saepius), reditus ( DokMp IV p. 41 et saepius), salarium ( MatLub p. 61, a. 1541) , usus et utilitas ( ArHist IV p. 299, a. 1300 et saepius).
3. constr.
a. sq. gen.
b. sq. ab :
AKapSąd II p. 25 (a. 1417) : de ... p-bus ... a reddituariis ipsius ecclesie.
CodEp II p. 370 (a. 1438) : a tempore convencionis terrestris ... acceptare p-us regales.
Ita saepius.
c. sq. de :
DyplMog p. 29 (a. 1283) : de molendino ... dimidietatem p-uum percipient tam in argento, quam in annonis.
StPPP VIII p. 942 (a. 1400) : terciam partem p-us ... de ... molendino dare.
Ita saepius.
d. sq. ex :
APozn II p. 321 (a. 1496) : p-us ex illis provenientes.
AGZ XVI p. 454 (a. 1552) : p-us ex inquilinis marduris.
Ita saepius.
e. sq. in c. abl.
DokMp VI p. 365 (a. 1413) : cum ... p-bus in zuppis tam in sale, quam in pecuniis.
II. postępowanie naprzód,przebieg (zwł. pomyślny); processus, progressus, eventus (praec. prosper).
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)